درباره اچ آی وی / ایدز بیشتر بدانیم...

                                                بسمه تعالی                                           

درباره اچ آی وی / ایدز بیشتر بدانیم...                               

 مقدمه:

     با آنکه نزدیک به چهاردهه از شناخت بیماری ایدز می‌گذرد، حدود 40 میلیون نفر با ابتلا به این ویروس زندگی می‌کنند و حدود 35 میلیون نفر از این بیماری جان باخته‌اند. فقدان دسترسی به آموزش و خدمات پیشگیری و درمان از عوامل اصلی گسترش این بیماری است. برای کاهش روند ابتلاء به ایدز باید افراد را از حق دسترسی به اطلاعات صحیح، پیشگیری ودرمان بهره‌مند سازیم.

اپیدمیولوژی:

   عفونتHIV و ایدز یک همه‌گیری جهانی است که موارد ابتلای آن ازتمام کشورهای جهان گزارش شده است اگرچه عفونت اچ آی وی نخستین بار درایالات متحده ومدت کوتاهی پس از آن در اروپای غربی شناسایی شده است ولی به سرعت توسعه یافته ودرسراسر جهان مشاهده گردید. با گذشت کمتراز سه دهه از شناسائی بیماری  75 میلیون نفر درجهان به این بیماری مبتلا شده که حدود  35 میلیون نفردرجهان ازاین بیماری فوت نموده اند.درهرروزحدود6000 هزار مورد جدید به تعداد بیماران اضافه می شوند که 97% آن درکشورهای درحال توسعه می باشند. تاکنون درایران حدود   42933  نفر بیمارشناسایی شده اند که مهمترین راه انتقال درایران همچنان اعتیاد تزریقی می باشد. ولی روند بیماری در سالهای اخیر دال بر افزایش انتقال از طریق جنسی را نشان می دهد. از ویژگی های این بیماری سرعت انتقال وگسترش ،پنهان ماندن و تاثیرات این بیماری جنبه جهانی یافته وبه مشکل بهداشتی، اجتماعی، اقتصادی مبدل گردیده است.

عامل بیماری:

   ویروسی است به نام اچ آی وی (HIV) که از حروف اول نام «ویروس نقص ایمنی انسانی»گرفته شده  است، این بیماری به سیستم ایمنی انسان حمله می کند. سیستم ایمنی انسان شامل گلبولهای سفید درجریان خون وغدد لنفاوی است که می توانند مواد خارجی یا میکروبهایی که وارد بدن می شوند را تشخیص داده و از بین ببرند این ویروس سیستم دفاعی را تضعیف نموده و از بین می برد و بدن دیگر قادر به دفاع درمقابل میکروب ها نمی باشد.

سیر بیماری:

  دوره پنجره:  مدت زمانى که طول مى کشد تا در فردى که ویروس عامل اچ ای وی که وارد بدنش شده و آنتى بادى تولید و تست HIV او مثبت شود را «دوره پنجره‌اى (Window period) مى نامند. این مدت معمولاً درآلودگی به اچ آی وی حدود 4 هفته تا سه ماه طول مى کشد اما در مواردی ممکن است تا شش ماه هم به طول انجامد در این حالت نه در آزمایش مشخص می گردد که فرد اچ آی وی مثبت است و نه علامت بالینی بیماری وجود دارد وممکن است که خود فرد نیز اطلاعی ازوضعیت خود نداشته باشد. اما می تواند بیماری را به دیگران منتقل کند.

دوره بدون علامت :

    در حال حاضر زمان متوسط بین عفونت با اچ آی وی و ظهور علائم بروز ایدز حدود10 سال می باشد . که به عواملی مانند وضعیت سلامت، تغذیه، ورزش، وضعیت روحی روانی و رفتار فرد آلوده بستگى دارد. درحال حاضر با تجویز داروهای موجود که تکثیر ویروس را مهار می‌کنند، مى توان سرعت ضعیف شدن دستگاه ایمنى را کند کرد. همچنین مى‌توان از بعضى از بیمارى هاى فرصت طلب همراه با ایدز پیشگیرى یا آنها را درمان نمود.

 دوره بروز علائم :

    حدود70% موارد پس ازابتلای به عفونت اولیه با ویروس HIV علائم خفیفی مانند گلو درد، بثورات پوستی و تورم غددلنفاوی راتجربه می کنند این علایم سریع ازبین می روند وفرد ممکن است تا مدتهای طولانی هیج نشانه ای نداشته باشدوظاهرا سالم به نظر می رسدواحساس سلامتی کند و ازآلودکی خودمطلع نباشد . علائم اصلی بیماری در مرحله ایدز عبارتنداز: ازدست دادن بیش از10%وزن بدن، تب به مدت بیش ازیک ماه، اسهال مزمن به مدت بیش ازیک ماه وخستگی شدید وپایدارو...   

راههای سرایت:

1    - انتقال از طریق خون و فراورده های خونی (تماس با خون): امروزه بااقدامات انجام شده درکشورهای جهان خطرانتقال ویروس اچ ای وی ازطریق انتقال خون کاهش زیادی یافته وحتی می توان گفت به صفر رسیده است. اصولاً هر جسم برنده و نوک تیز اگر به این ویروس آلوده باشد می‌تواند باعث ورود ویروس به بدن انسان گردد. (ابزار و لوازم حجامت، سوراخ کردن گوش، خالکوبی، تیغ سلمانی، ابزار دندانپزشکی، جراحی و مامایی، سرنگ و سرسوزن ). این وسایل باید یکبار مصرف باشند و یا با شرایط استاندارد استریل شوند مهمترین راه انتقال اچ آی وی در ایران و برخی دیگر از کشورهای جهان استفاده افراد معتاد از سرنگ و سرسوزن مشترک جهت تزریق مواد مخدر می‌باشد. به طوریکه در ایران 3/67% موارد آلودگی از این طریق بوده است.

2- انتقال ازطریق تماسهای جنسی: یکی ازشایعترین راه انتقال عفونت اچ ای وی درسراسرجهان بویژه درکشورهای درحال توسعه انتقال از راه جنسی(آمیزشی) می باشد. ودرکشورما براساس آخرین آمار موجود4/23 درصد موارد از این راه مبتلا شده اند. که نشان دهنده افزایش انتقال بیماری از این راه می باشد . ترشحات جنسی افراد آلوده به اچ آی وی می تواند باعث انتقال ویروس شوند لازم به ذکر است وجود عفونتهای دیگر دستگاه تناسلی خطر انتقال ویروس را افزایش می دهد.

3- انتقال ازمادرآلوده به کودک: بیشترین احتمال  انتقال از مادر آلوده به جنین، نوزاد یا شیرخوار در زمان بارداری ،هنگام زایمان و شیردهی اتفاق می افتد.

اچ آی وی ازچه راههایی منتقل نمی شود:

   ویروس اچ آی وی با کارکردن در کنار همدیگر، زندگی دسته جمعی، هم صحبت شدن و معاشرت‌های اجتماعی، نشستن در کنار یکدیگر، غذا، دست دادن و روبوسی، اشک و بزاق، از راه هوا (عطسه و سرفه)، استفاده از سرویس‌های بهداشتی مشترک ( حمام، توالت، استخرها)، نیش حشرات، استفاده از تلفن‌های عمومی منتقل نمی شود.

راههای  پیشگیری: با توجه به اینکه بیماری اچ.آی.وی برخلاف برخی ویروسهای بیماریزا مانند سرماخوردگی یا اسهال راه انتقال محدودی دارد پیشگیری از آن در اکثر مواقع با رعایت برخی اصول آسان است که عبارتند از:

1- تقوا و خویشتن داری، پرهیز از هر گونه تماس جنسی خارج از چارچوب ازدواج و محافظت نشده

2-  پایبندی به اصول اخلاقی واجتناب ازبی بندوباری جنسی

3–عدم استفاده ازهر گونه مواد روانگردان، توهم زا، شادی آور، محرک و مخدر والکل که می تواند کنترل بر روی رفتارهای فرد را کاهش داده وسبب تماسهای جنسی پر خطرگردد

4- عدم استفاده از وسایل نوک تیز و برنده مشترک از جمله سرنگ و سرسوزن مشترک، مسواک، تیغ ریش تراش و...

تشخیص:

   از ظاهر افراد نمی توان به وجود آلودگی به ویروس اچ ای وی / ایدز پی برد. تنها راه تشخیص بیماری آزمایش خون می باشد.

درمان:

    تاکنون درمان قطعی برای این بیماری شناخته نشده است اما ارائه درمان ضد رترو ویروسی مؤثرترین مهمترین راه افزایش طول عمر بیماران است. برخورداری از این خدمات نه تنها موجب  بهره‌مندی بیمار ، بلکه به کنترل همه‌گیری نیز کمک می‌کند..در حال حاضر تمام خدمات درمانی به افراد مبتلابه اچ ای وی رایگان است.البته با توجه به این درمانها، ویروس از بین نمی رود وبیماری می تواند به دیگران منتقل شود.

سخنی درمورد مرکز مشاوره بیماری های رفتاری:

    مرکز مشاوره بیماریهای رفتاری یک مرکز دولتی است که خدماتی مانند: مشاوره قبل و بعد از آزمایش اچ آی وی و ایدز، مشاوره روان شناختی و جلسات گروه درمانی، مشاوره و معاینات پزشکی، مشاوره و خدمات ترک اعتیاد و کاهش آسیب، خدمات مددکاری، پیگیری سلامت مبتلایان و تجویز دارو ودرمان بیماران، انجام معاینات و مشاوره های تخصصی و ارجاع به مراکز تخصصی معتبربرای بیماران، برگزاری جلسات آموزشی و...درآن انجام می گیردوکلیه خدمات دراین مراکز رایگان می باشد.

آدرس مرکز مشاوره بیماریهای رفتاری سمنان:خیابان شهید رجایی ،کوجه شهید رحمانیان، جنب فروشگاه کارکنان دانشگاه تلفن  33321361 ساعت پذیرش 16-19 روز های یکشنبه وسه شنبه می باشد

آدرس مرکز مشاوره بیماریهای رفتاری دامغان: دامغان، خیابان شهید بهشتی، روبروی تکیه ابوالفضل، مرکز خدمات جامع سلامت قمر بنی هاشم، مرکز مشاوره بیماریهای رفتاری ) شماره تماس 0233526811

آدرس مرکز مشاوره بیماریهای رفتاری گرمسار: گرمسار، خیابان 17 شهریور، روبروی تالار مهستان( سیادت)، مرکز خدمات جامع سلامت شماره 2، مرکز مشاوره بیماریهای رفتاری شماره تماس 023-34230847

منابع:

1. نکات کلیدی در باره عفونت اچ آی وی /ایدز پژوهشگران مرکز تحقیقات ایدز ایران

2. آموزش پیشگیری از ایدز برای افراد در معرض خطر تالیف دکتر مجید رضازاده وهمکاران

3. دستورالعمل های اجرایی نحوه ارائه خدمات در مراکز مشاوره بیماریهای رفتاری (مرکزمدیریت بیماریها )