تازه هاي پژوهشي محققان دانشگاه - بررسی شیوع و عوامل مرتبط با سوء مصرف ترامادول در دانشجویان مراکز آموزش عالی شهر دامغان در سال 1393

روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان،

بررسی شیوع و عوامل مرتبط با سوء مصرف ترامادول در دانشجویان مراکز آموزش عالی شهر دامغان در سال 1393

ترامادول یک داروی ضد درد مخدر با احتمال اعتیاد به سایر مواد افیونی و یکی از داروهای مورد سوء استفاده در کشورهای مختلف از جمله ایران است. مطالعه حاضر با هدف تعيين شيوع و عوامل مرتبط با سوء مصرف ترامادول در 730 نفر از دانشجویان در هفت مرکز آموزش عالي در  شهر دامغان در سال 2016 انجام شد.

4.71% سابقه مصرف ترامادول و 13.77% سابقه مصرف الکل داشتند که در ترامادول 25% و در الکل 55.6% کماکان به مصرف ادامه می دادند. میانگین سن مصرف ترامادول 19.2 و الکل 23.92 سال بود. بیشترین میزان سوء مصرف ترامادول در افراد مذکر (88.24%)، مجرد (72.73%)، دارای سابقه مصرف سیگار (90.91%)، دارای مادر با تحصیلات دانشگاهی (32.14%)، دارای دوستان با سابقه مصرف مواد مخدر (57.69%)، دارای میزان آگاهی خیلی زیاد در مورد مواد مخدر (59.23%) و رضایت خیلی زیاد از رشته تحصیلی (33.33%) مشاهده شد. در مورد سابقه مصرف الکل؛ 77.41% مذکر، 75% مجرد، 55.43% غیربومی، 74.46% دارای سابقه مصرف سیگار، 81.52% مقطع کارشناسی و 36.95% در رشته های ریاضی و مهندسی تحصیل می کردند. بین سوء مصرف ترامادول و معدل، جنسیت، وضعیت تاهل، تحصیلات مادر، مصرف سیگار، مصرف مواد مخدر توسط دوستان، میزان آگاهی در مورد مواد مخدر و رضایت از رشته تحصیلی ارتباط  وجود داشت. بین مصرف الکل و سن، جنسیت، معدل، غیربومی بودن، اقامت در منزل شخصی، مصرف سیگار، سابقه اعتیاد در اعضای خانواده و دوستان، رضایت از رشته و شهر محل تحصیل ارتباط مشاهده شد.

ریسک سوء مصرف مواد در بین دانشجویان گاهی تا دو برابر بیش از همسالان غیر دانشجوی آنها است. مصرف ترامادول در ایران روند افزایشی دارد.  بین مصرف الکل و استعمال دخانیات، غیبت از کلاس، عدم موفقیت تحصیلی، رفتار جنسی پر خطر و خشونت در دانشجویان ارتباط وجود دارد. دانستن میزان شیوع و شناخت عوامل مرتبط با مصرف ترامادول و الکل در دانشجویان می تواند گام مهمی برای شروع اقدامات پیشگیرانه باشد.

با توجه به الگوی پیچیده اپیدمی های مصرف مواد مخدر و داروهای غیر مجاز، از جمله ترامادول و بالا بودن شیوع مصرف الکل در دانشجویان مراکز آموزش عالی و دخیل بودن متغیرهای زیادی (ده تا از پانزده متغیر مورد بررسی) از جمله غیر بومی بودن، منبع درآمد دانشجو، سابقه مصرف سیگار، سابقه مصرف مواد در خانواده و دوستان، و عدم رضایت از رشته تحصیلی در این فرآیند، بومی گزینی، دقت در انتخاب رشته تحصیلی، آموزشهای لازم در مورد خطرات مصرف الکل،  نظارت مستمر و دقیق بر رفتارهای دانشجویان در محیط و خارج از محیط دانشگاه،  پیشنهاد می شود که پژوهش های بیشتر و مداوم در این خصوص اساسا توسط هر مرکز آموزش عالی به طور مجزا انجام شود.

دکتر بهراد پورمحمدی: behrad46@yahoo.com

طرح تحقیقاتی: 742