هپاتیت آ چیست؟
.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان، دكتر محمد ناصر رهبر مدير پيشگيري و مبارزه با بيماريهای معاونت بهداشتی دانشگاه با توجه به اوضاع اخير و جاري شدن سيل در کشور اطلاعاتی درخصوص بیماری هپاتیت آ ارائه نمود.
هپاتیت آ (Hepatitis A)
سابقاً با نام هپاتیت عفونی شناخته میشد نوعی بیماری عفونیحادکبد است که توسط ویروس هپاتیت آ (HAV) ایجاد میشود. بسیاری از افراد مبتلا به ویژه افراد کم سن و سال علایم کمی دارند یا هیچ علامتی ندارند. فاصله زمانی بین ابتلاء و بروز علایم در افرادی که علایم بیماری را نشان میدهند بین دو تا شش هفته است. اگر علایمی وجود داشته باشند بهطور عادی تا هشت هفته باقی میمانند، علایم آن ممکن است شامل تهوع، استفراغ، اسهال، زردی پوست، تب و شکم درد باشد. حدود ۱۰–۱۵٪ افراد طی شش ماه پس از ابتلای اولیه بازگشت علایم را تجربه میکنند. نارسایی حاد کبد به ندرت ممکن است اتفاق بیافتد با این حال در میان افراد سالخورده رایج تر است.
این بیماری از طریق خوردن یا نوشیدن غذا و آبی که با مدفوع فرد آلوده، آلوده شدهاست گسترش مییابد. سخت پوستان دریایی که به اندازه کافی پخته نشدهاند منشأ بیماری نسبتاً رایجی هستند. این بیماری همچنین ممکن است از طریق تماس نزدیک با فرد آلوده منتقل شود. در حالی که بچهها اغلب در زمان ابتلاء هیچ علامتی ندارند اما میتوانند آلودگی را به دیگران سرایت دهند. یک بار ابتلاء به این بیماری، فرد را برای تمام عمر در مقابل آن مصون میسازد. تشخیص بیماری نیاز به آزمایش خون دارد چرا که علایم آن شبیه به علایم چند بیماری دیگر است. این ویروس یکی از پنج ویروس شناخته شده هپاتیت است که عبارتند از: A , B , C , D , E
اقدامات پیشگیرانه شامل شستن دست و پخت صحیح غذا مهم تلقی میشود. هیچ درمان خاصی برای تهوع یا اسهالبا استفاده از دارو و استراحت وجود ندارد تا در صورت لزوم توصیه شود. عفونتها معمولاً بهطور کامل و بدون ایجاد بیماری کبدی مزمن برطرف میشوند.
در سراسر جهان هر ساله حدود ۵/۱ میلیون مورد ابتلاء علامت دار رخ می هد. و روی هم رفته احتمالاً دهها میلیون نفر مبتلا میشوند. این بیماری در مناطقی از جهان که وضعیت بهداشتی ضعیفی دارند و آب سالم به اندازه کافی در دسترس نیست رایج تر است.در کشورهای در حال توسعه حدود ۹۰٪ کودکان تا سن ۱۰ سالگی به این بیماری مبتلا شدهاند و بنابراین در بزرگسالی مصون هستند. این بیماری اغلب در کشورهای نسبتاً توسعه یافته که کودکان در سنین کم در معرض بیماری قرار نمیگیرند و واکسیناسیون گسترده وجود ندارد شیوع پیدا میکند. در سال ۲۰۱۰ بیماری حاد هپاتیت Aمنجر به مرگ ۱۰۲۰۰۰ نفر شد. ۲۸ جولای (۶ مرداد) هر سال به منظور آگاهی دادن در مورد هپاتیت ویروسی به عنوان روز جهانی هپاتیت نامگذاری شدهاست.
بیماری معمولاً تا ۲ ماه به طول میانجامد، اگرچه در بعضی موارد بیمار ممکن است تا ۶ ماه این علایم را داشته باشد:
- خستگی (پزشکی)
- تب
- تهوع
- بیاشتهایی
- یرقان و زردی پوست یا چشمها در اثر بیلیروبین
- صفرا از جریان خون جدا شده و به ادرار میپیوندد و رنگ آن را تیره میکند
- اسهال
عامل هپاتیتA ویروسHAV است که بوسیله مدفوع از بدن شخص آلوده دفع میشود و باعث آلودگی آب آشامیدنی و غذا میشود. راه انتقال این بیماری از طریق آب و غذاهای نپخته یا خوب نپخته شده یا غذاهایی که بوسیله اشخاص مبتلا طبخ میشوند، میباشد. HAV به ندرت از طریق خون به اشخاص دیگر منتقل میشود. هپاتیتA به شکل حاد دیده میشود ولی کمتر آلودگی مزمن بوجود میآورد. یکبار ابتلا به این بیماری در شخص مصونیت دائمی بوجود میآورد.
علایم بیماری
افراد مبتلا به هپاتیت همیشه تمامی علایم بیماری را نشان نمیدهند. برای مثال کودکان هیچ نشانهای از آلودگی ندارند. در حالی که در نوجوانان و بزرگسالان علایم بیماری دیده میشود. این علایم عبارتند از: زردی پوست و سفیدی چشمها ، احساس خستگی و کوفتگی ، درد در ناحیه بالا و طرف راست شکم ، کاهش اشتها و وزن ، تب ، تهوع ، اسهال ، استفراغ ، درد مفاصل ، تیره شدن رنگ ادرار و بیرنگ شدن مدفوع.
هپاتیتA باعث افزایش میزانآنزیمهای کبدیمیشود، فعالیت دستگاه ایمنی بدن افزایش مییابد. علایم بیماری 4 - 2هفته بعد از شروع آلودگی بروز میکند. این علایم گاهی از یک هفته تا یک ماه بعد نیز خود را نشان میدهند. 15 درصد مردان 9 - 6 هفته بعد از آلودگی علایم را نشان میدهند و حدود یک درصد افراد علایم بیماری را خیلی شدید و سریع نشان میدهند و به ندرت این بیماری باعث از کار افتادن کبد و مرگ میشود.
چگونگی تشخیص هپاتیتA
بهترین راه تشخیص بیماری ،آزمایش خوناست.
چگونگی درمان
درمان معمول بیماری ، استراحت است. اگر شخص اسهال و استفراغ دارد میتواند از مایعات استفاده کند. اگر چه بهترین راه ، مراجعه به پزشک است ولی میتوان از ایبوپروفن یا مسکنهای دیگر برای مهار نشانههای بیماری استفاده کرد. اگر فکر میکنید، اخیرا ویروش هپاتیت به بدن شما منتقل شده است، گاماگلوبولین تزریق کنید. به شرط آنکه بیشتر از 6 - 2 هفته از ورود ویروس نگذشته باشد.
چگونگی پیشگیری از بیماری
بهترین راهرعایت بهداشت فردی ، بهداشت آب و مواد غذایی است. اقدامات پیشگیرانه شامل شستن دست و پخت صحیح غذا مهم تلقی میشود.