هفته كاهش بلاياي طبيعي ( 19 لغايت 25 مهر ماه )

روابط عمومي دانشگاه علوم پزشكي سمنان

بلایای طبیعی، به مجموعه‌ای از حوادث زیانبار گفته می‌شود، که منشاء انسانی ندارند. این حوادث معمولاً غیرقابل پیش‌بینی بوده و یا حداقل براي مدت طولاني قبل از وقوع ، نمی‌توان آنها را پیش‌بینی نمود.بلایای طبیعی دارای انواع گوناگونی است. زلزله، سیل، طوفان، گردباد، سونامی، تگرگ، بهمن، رعد و برق، تغییرات شدید درجه حرارت، خشکسالی و آتشفشان نمونه‌هایی از بلایای طبیعی هستند.

   تنها در سال ۲۰۰۸ میلادی، ۲۲۰ هزار نفر در سراسر جهان بر اثر بلایای طبیعی جان خود را از دست داده‌اند . بررسی‌های آماری بلایای طبیعی، طی سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۲ نشاندهنده آن است که این بلایا روندی افزایش یابنده داشته‌اند. بر اساس آمار شدت بلایا چهار برابر، جان‌باختگان هفت برابر، آسیب‌دیدگان پنج برابر شده است .

   با آنکه اغلب بلایای طبیعی خارج از کنترل انسان به نظر می‌رسند، ولی خسارات و آسیب‌های ناشی از آنها، بطور چشمگیری قابل کنترل است. این موضوع ارتباط مستقیمی با عملیات پیش‌گیرانه توسط انسان دارد. همچنین عکس‌العمل صحیح و اصولی نیز می‌تواند در کاهش آسیب‌های ناشی از بلایای طبیعی موثر باشد.

   از سال ۱۹۸۹ میلادی، دومین چهارشنبه ماه اکتبر هرسال كه مصادف با زلزله بزرگ كانتو در ژاپن مي باشد ، به عنوان روز جهانی کاهش اثرات بلایای طبیعی نامگذاری شده‌است (در اين زلزله بيش از 140000 نفر جان باختند،كه اكثر اين كشته شدگان بر اثر مسائل بعد از زلزله مانند آتش سوزي هاي تاسيسات گازي و برقي شهر جان خود را از دست داده اند).

    در کشور ايران نیز، 19 تا 25 مهر ماه به عنوان هفته ملي كاهش اثرات بلاياي طبيعي نامگذاري شده است ، که آغاز این هفته، همان روز جهانی کاهش اثرات بلایای طبیعی می‌باشد. در اين هفته تمامي سازمانها و نهادهاي مسئول ، اقداماتي را در راستاي آموزش و اطلاع رساني عمومي ، توانمند سازي پرسنل امدادي و كسب آمادگي لازم براي مقابله با اثرات ناشي از بلايا بر روي جوامع انساني به مورد اجرا مي گذارند .

شعار امسال اين هفته « سالمندي و بلايا » تعيين شده است ، كه فعاليتهاي آموزشي طراحي شده در عين عموميت داشتن ، با توجه ويژه به اين قشر خاص صورت مي گيرد .

     در ادامه با توجه به اهميت بهداشت آب و مواد غذايي در شرايط پس از وقوع بلاياي طبيعي قابل توجه ( كه موجب تخريب زير ساخت هاي اساسي جامعه حادثه ديده مي شود ) توصيه هايي جهت آگاهي آمده است .

توصیه های ضروری بهداشت آب آشامیدنی هنگام وقوع حادثه:

• جهت آشامیدن حتما از آب بسته بندی و بطری شده یا سالم مطمئن استفاده نماییم.
• آبهای بطری شده را در معرض تابش نور خورشید قرار ندهیم.
• برای تهیه غذای کودک از آب جوشیده سرد شده استفاده نماییم.
• برای تهیه غذا از آب سالم استفاده نماییم.
• برای جلوگیری ازکم آبی، روزانه حداقل 1  تا 5/1  لیتر آب سالم استفاده کنید.
• برای تهیه شیر خشک از آب جوشیده سرد شده استفاده نماییم.
• آب آشامیدنی را درکنار یخ  خنک نماییم وروی یخ نریزیم.

توصیه های ضروری تغذیه  هنگام وقوع حادثه:

• حتی الامکان از غذاهای کنسرو شده استفاده کنیم.
• با توجه به نياز تنوع مصرف مواد غذايي، از كنــسروهاي مخـتلف و مـناسب( تن ماهي، لوبيا، عدس و .....) استفاده كنيد.
• از کنسروهای آسیب دیده (قوطی کج شده، سوراخ شده، بادکرده) به هیچ وجه استفاده نکنیم.
• از موادغذایی بسته بندی شده که بسته های آنها آسیب دیده اجتناب کنیم.
• قبل ازتهیه ومصرف غذاهای کنسرو شده حتما به تاریخ تولید و انقضاء آن دقت نماییم.
• مواد غذايي غني شده با ويتامينها و املاح يا از مكملهاي دارويي ويتامينها و املاح استفاده كنيد.
• در صورت قطع برق، در ماه های گرم سال روی یخچال و فریزر را با مواد عایق مثل پتوی پشمی بپوشانيد تا محتویات یخچال تا 12 ساعت و در فریزر تا 24 ساعت سالم خواهد ماند.
• در ماه های سرد توام با بارندگی، مواد غذایی را از انجماد و مواد غذایی خشک را از رطوبت محافظت نمود.
• ازنگهداری غذاهای پخته شده درچادرجدا" خودداری نماییم.
• در صورت سرد بودن هوا (دماي پايين تر از 4+ درجه سانتی گراد) مواد غذایی باقیمانده را در هوای سرد بیرون نگهداري كنيد.
• به جای حمل گوشت از نگهداری دام های زنده ومصرف تدریجی آن ها استفاده شود.
• گوشت چرخ شده به هیچ وجه نگهداری نكنيد.
• در شرايط بحران ، غذاي پرانرژي، قاشق و ني براي معلولين فراهم نماييد.
• از مصرف غذاهاي کپک زده، ترشیده، آلوده به حشرات خود داري نمائيد.
• سبزی و میوه های خام را قبل از مصرف بایستی سا لم سازی کنیم.
• حداقل پنج دقيقه شير را بجوشانيد.
• تخم مرغ با پوسته سالم را می توان در شرایط معمولی نگهداری کرد در صورت گرم بودن هوا، بهتر است در عرض 15 روز مصرف كنيد.
• براي پيشگيري از سوء تغذيه ماردان باردار و كودكان زير دو سال بايد مكملهاي آهن و مولتي ويتامين خود را از امدادگران تهيه كنيد.
• در برنامه ريزي تغذيه همگاني بايد نيازهاي اضافي زنان باردار و شيرده مد نظر قرار گيرد.
• براي پيشگيري از سوء تغذيه ماردان باردار و كودكان زير دو سال بايد مكملهاي آهن و مولتي ويتامين خود را از امدادگران تهيه كنيد.
• مادران باردار مصرف مولتي ويتامين، آهن و اسيد فوليك ماردان باردار را در شرايط بلايا فراموش نكنند.
• براي كودك زير 2 سال به ازاء هر دو روز يك بسته غذاي كمكي آماده تهيه كنيد.
• واكسيناسيون كودك خود را مطابق جدول واكسيناسيون ادامه دهيد.
• در زمان بحران حتما كودكان خود را با شير مادر تغذيه نماييد.

          گروه بهداشت محيط و حرفه اي معاونت بهداشتي دانشگاه