هر آنچه را که باید راجع به دیابت بدانیم...

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان، 20 الی 26 آبان ماه 1402 هفته ملی دیابت با شعار " دیابت: شناخت خطرات، اقدام موثر " نام گذاری شده است.

پیش دیابت چیست و چگونه کنترل می‌شود؟

اگر پیش دیابت در شما تشخیص داده شده باشد، به این معنی است که سطح قند خون بالاتر از حد طبیعی دارید. اما آنقدر بالا نیست که بتوان آن را به عنوان دیابت تشخیص داد. پیش دیابت می‌تواند در صورت عدم درمان، منجر به دیابت نوع 2، بیماری قلبی و سکته شود. برای درمان پیش دیابت باید به پزشک مراجعه کرد.

طبق نظر موسسه ملی بهداشت (NIH)، پیش دیابت برگشت‌پذیر است. درمان ممکن است شامل اصلاح سبک زندگی، مانند رژیم غذایی صحیح و ورزش و دارو باشد. اگر به پیش دیابت مبتلا باشید و تغییری در سبک زندگی ایجاد نکنید، می‌توانید در طی 10 سال به دیابت نوع 2 مبتلا شوید.

اولین قدم برای کنترل بیماری پیش دیابت، درک معنای تشخیص پیش دیابت است.

نام های دیگر پیش دیابت

پزشک ممکن است به عنوان موارد زیر پیش دیابت را ذکر کند:

* اختلال تحمل گلوکز (IGT)، که به معنای قند خون بعد از غذا بالاتر از حد طبیعی است.

* اختلال در گلوکز ناشتا (IFG)، که به معنای قند خون بالاتر از حد نرمال در صبح، و قبل از خوردن غذا می‌باشد.

* سطح هموگلوبین A1C بین 5.7 تا 6.4 درصد

تشنگی بیش از حد می‌تواند از علائم پیش دیابت باشد.

علائم پیش دیابت چیست؟

پیش دیابت علائم واضحی ندارد. برخی از افراد ممکن است شرایطی را نشان دهند که با مقاومت به انسولین همراه است ، مانند سندرم تخمدان پلی کیستیک و آکانتوز نیگریکانس، که شامل ایجاد لکه‌های تیره ، ضخیم و اغلب مخملی پوست است. این تغییر رنگ معمولاً در حوالی آرنج‌ها، زانوها، گردن، زیربغل‌ها، بند انگشتان، افزایش تشنگی، افزایش ادرار، به ویژه در شب، خستگی، تاری دید و زخم یا بریدگی که بهبود نمی‌یابد رخ می دهد.

این ها علائم معمولی دیابت نوع 2 است و ممکن است نشان دهنده پیشرفت دیابت شما به دیابت نوع 2 باشد. یک پزشک می تواند یک سری آزمایشات را برای تأیید این موضوع انجام دهد.

علل پیش دیابت چیست؟

لوزالمعده هنگام غذا خوردن هورمونی به نام انسولین ترشح می‌کند تا سلول های بدن شما بتوانند برای تامین انرژی، قند را از خون به داخل سلول‌ها منتقل سازند. به این ترتیب، انسولین به کاهش سطح قند خون کمک می‌کند. در مورد پیش دیابت ، سلول ها به درستی به انسولین پاسخ نمی‌دهند. این مقاومت به انسولین نامیده می‌شود. علل مقاومت به انسولین مشخص نیست. طبق کلینیک مایو ، پیش دیابت به شدت با عوامل سبک زندگی و ژنتیک ارتباط دارد. افرادی که دارای اضافه وزن بوده و کم تحرک هستند، در معرض خطر بیشتری از ابتلا به دیابت قرار دارند.

ریسک فاکتورها برای پیش دیابت

پیش دیابت در هر کسی ممکن است رخ دهد، اما برخی از عوامل احتمال ابتلا به دیابت را در شما افزایش می‌دهند. اگر شما بیش از 45 سال سن دارید یا شاخص توده بدنی (BMI) بالاتر از 25 دارید ، ممکن است پزشک بخواهد که شما را از نظر ابتلا به دیابت بررسی کند.

ریسک فاکتور دیگر، ذخیره چربی بیشتر در ناحیه کمر، و در مقایسه با باسن است. شما می توانید این فاکتور خطر را در صورتی که مرد هستید، با بررسی اینکه آیا دور کمرتان 40 اینچ یا بیشتر است، و در صورتی که زن هستید، با بررسی اینکه آیا دور کمرتان 35 اینچ یا بیشتر است، بسنجید.

ریسک فاکتور دیگر برای پیش دیابت، کم‌تحرکی است.

چاقی و کم تحرکی از ریسک فاکتورهای ابتلا به پیش دیابت است.

چگونه پیش دیابت تشخیص داده می‌شود؟

برای تشخیص دقیق، پزشک شما باید آزمایش خون انجام دهد. این به معنای خون‌گیری برای ارسال به آزمایشگاه است.

بسته به نوع تست، نتایج می تواند متفاوت باشد. طبق نظر موسسه ملی بهداشت، برای تأیید تشخیص باید دو بار آزمایش مشابه انجام دهید. دستگاه هایی که سطح گلوکز را اندازه می گیرند، مانند تست خون انگشت، برای تشخیص استفاده نمی‌شوند. در مقابل، پزشک شما از یکی دو آزمایش زیر استفاده می کند:

آزمایش هموگلوبین A1c

آزمایش هموگلوبین A1c که به آن آزمایش A1c یا آزمایش هموگلوبین گلیکوزیله نیز گفته می شود، متوسط ​​قند خون شما را در طی دو تا سه ماه گذشته اندازه گیری می‌کند. این آزمون به پرهیز از غذا احتیاج ندارد و می‌تواند هر زمان انجام شود. مقدار A1C برابر با 5.1 تا 6.4 درصد، تشخیصی مبنی بر پیش دیابت است. برای تأیید نتایج، آزمایش دوم A1c توصیه می‌شود. هرچه A1c بالاتر باشد، خطر پیشرفت پیش دیابت شما به دیابت نوع 2 بیشتر است.

آزمایش گلوکز پلاسما ناشتا (FPG)

در طی آزمایش FPG، پزشک از شما می‌خواهد هشت ساعت یا یک شب غذا نخورید. یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی، نمونه خون ناشتای شما را برای آزمایش می گیرد. سطح قند خون 100-125 میلی گرم در دسی لیتر (mg/dL) نشان دهنده پیش دیابت است.

تست تحمل گلوکز خوراکی (OGTT)

OGTT نیز نیاز به پرهیز از غذا دارد. پزشک دو بار میزان قنو خون شما را بررسی می‌کند، یک بار در ابتدای ویزیت، و سپس دو ساعت بعد از نوشیدن یک نوشیدنی شیرین، سطح گلوکز خون شما را بررسی می‌کند.

اگر بعد از دو ساعت سطح قند خون 140 الی 199 میلی گرم در دسی لیتر باشد، آزمایش IGT یا دیابت را نشان می دهد.

پزشک از طریق تست قند خون می‌تواند به بروز پیش دیابت پی ببرد.

نحوه درمان پیش دیابت

می‌توان درمان پیش دیابت را پیشگیری از دیابت نوع 2 نیز دانست. اگر پزشک، شما را مبتلا به پیش دیابت تشخیص دهد، او تغییر در سبک زندگی خاصی را به شما توصیه می‌کند. مطالعه‌ای تحت عنوان برنامه پیشگیری از دیابت،کاهش ابتلای تقریباً 58 درصدی را در افرادی که این تغییرات را در زندگی خود اعمال کرده‌اند، نشان داده است.

رایج ترین راه های کنترل بیماری پیش دیابت عبارتند از:

• حفظ رژیم غذایی غنی از فیبر
• ورزش منظم
• کاهش وزن
• در صورت تجویز پزشک از دارو استفاده کنید

برخی از افراد مبتلا به دیابت ترجیح می‌دهند از روشهای درمانی مکمل و جایگزین (CAM) برای کنترل وضعیت خود استفاده کنند. درمان‌های CAM می‌تواند شامل مصرف مکمل‌ها ، مدیتیشن و طب سوزنی باشد. همیشه قبل از شروع هرگونه درمان CAM با پزشک خود مشورت کنید زیرا این داروها ممکن است با داروهای شما تداخل داشته باشند..

رژیم غذایی دارای کربوهیدرات کم

بسیاری از مطالعات نشان می‌دهند که یک رژیم غذایی با کربوهیدرات کم، کنترل گلوکز خون، و مقاومت به انسولین و وزن را بهبود می‌بخشد. بسیاری از افراد، مصرف کربوهیدرات 21 الی 70 گرم در روز را رژیم کم کربوهیدرات می‌دانند ، اما تعریف استانداردی وجود ندارد. طبق این مقاله ، میزان پایین کربوهیدرات‌ها ممکن است به مبتلایان به دیابت نوع 2 کمک کند، اما بیشتر داده‌ها مربوط به مطالعات کوتاه مدت است و اگرچه به طور خاص به پیش دیابت نمی‌پردازد ، اما فرض می‌کند که چنین مواردی روی افراد مبتلا به پیش‌ دیابت نیز صادق باشد.

رژیم‌های کم کربوهیدرات برای افرادی که کلسترول بالا، بیماری کلیوی یا قلبی دارند، توصیه نمی شود. قبل از ایجاد تغییرات اساسی در رژیم غذایی با پزشک خود مشورت کنید.

عوارض پیش دیابت

در صورت عدم درمان، پیش دیابت می‌تواند به دیابت نوع 2 و سایر بیماری‌ها تبدیل شود‌، مانند:

• بیماری قلبی
• سکته
• آسیب عصبی
• آسیب کلیه
• مورد آسیب قرار گرفتن چشم
• آسیب به پا، که در آن جریان ضعیف خون ممکن است منجر به قطع عضو گردد
• عفونت های پوستی
• مشکل شنوایی
• بیماری آلزایمر

خبر خوب این است که پیش دیابت با تغییر بلندمدت در سبک زندگی، برگشت پذیر است.

موارد زیر را بیشتر مصرف کنید:

• ماهی با اسیدهای چرب امگا 3، مانند ماهی آزاد و ماهی تن
• سبزیجات
• میوه ها
• غذاهای پرفیبر مانند غلات کامل

موارد زیر را کمتر مصرف کنید:

• بیش از 1500 میلی گرم سدیم در روز
• پرهیز از الکل یا محدود کردن آن به یک نوشیدنی در روز
• غذاهایی با شکر اضافه شده و چربی‌های ناسالم

پیش دیابت برگشت‌پذیر است. شما می‌توانید از طریق تغییر در سبک زندگی از پیشرفت پیش‌دیابت و دیابت جلوگیری کرده و یا آن را کند کنید.

طبق نظر موسسه ملی بهداشت، یک مطالعه نشان داده است که 5 تا 7 درصد کاهش وزن، خطر ابتلا به دیابت را کاهش می دهد. کسانی که در این مطالعه شرکت کردند رژیم کم چربی و کم کالری را دنبال کردند و پنج بار در هفته به مدت 30 دقیقه ورزش کردند.

تغذیه صحیح می‌تواند به کنترل پیش دیابت کمک کند.

چگونه می‌توان با یک سبک زندگی سالم از دیابت پیشگیری کرد؟

به طور معمول، راه‌های زیر می‌توانند امکان ابتلا به دیابت را در افراد کاهش دهند.

درست غذا خوردن

غذاهای غنی از فیبر مانند میوه ها ، سبزیجات و غلات کامل به شما در رسیدن به اهداف سلامتی کمک می کند

ورزش بیشتر

با فعال بودن منظم می‌توانید خطر ابتلا به دیابت را کاهش دهید. در بیشتر روزهای هفته، سی دقیقه از هر فعالیتی که ضربان قلب شما را به میزان هدف شما برساند، مانند پیاده روی، توصیه می شود.

راه های ادغام فعالیت فیزیکی به برنامه روزانه شما عبارتند از:

• دوچرخه سواری برای کار
• پیاده روی به جای سوار شدن در اتوبوس یا رانندگی
• رفتن به ورزشگاه
• شرکت در ورزش‌های تفریحی با یک تیم

بیماری دیابت یا قند خون بالا چیست؟

دیابت یکی از بیماری‌های زمینه‌ای است که می‌تواند ناتوان‌کننده‌ باشد و به مرور زمان کیفیت زندگی فرد را کاهش دهد. بنابراین شناحت این بیماری و کنترل آن می‌تواند کیفیت زندگی را بهبود ببخشد. اگر شما هم جز افراد مبتلا به دیابت هستید یا پزشک احتمال ایجاد این بیماری را در بدن شما بالا می‌داند، باید درمورد علائم، نحوه پیشگیری و روش‌های کنترل دیابت اطلاعات کامل داشته باشید.

دیابت چیست؟ (دیابت چیست به زبان ساده)

دیابت چیست به زبان ساده! هنگامی که قند موجود در خون شما زیادتر از حد طبیعی باشد، خون شما شیرین‌تر از حالت عادی است! پس بیماری قند گرفته‌اید! دیابت نوعی بیماری متابولیکی (مربوط به متابولیسم بدن) و یکی از شایع ترین بیماری های غدد است که با سطح قند خون بالا (گلوکز) همراه است و به دنبال نقص در ترشح انسولین یا عملکرد آن یا هر دو ایجاد می‌شود. سطح بالای گلوکز خون (هیپرگلیسمی) می‌تواند منجر به مشکلات جدی در سلامت شود.

در واقع انسولین هورمونی است که از غدد پانکراس که واقع در پشت و زیر معده است ترشح می‌شود. پانکراس انسولین را به جریان خون منتقل می‌کند. انسولین در گردش باعث می‌شود، که قند وارد سلول‌های بدن شده و مقدار قند موجود در خون را کاهش می‌دهد. همانطور که میزان قند خون شما کاهش می‌یابد، ترشح انسولین از پانکراس نیز کم می‌شود.

از طرفی دیگر گلوکز (قند خون) برای سلامت شما حیاتی است، در واقع گلوکز ماده مغذی ضروری است که انرژی لازم برای عملکرد مناسب سلول‌های بدن را فراهم می‌کند. گلوکز همچنین منبع اصلی سوخت مغز شما نیز است.

گلوکز از ۲ منبع اصلی غذا و کبد شما تامین می‌شود. ذخایر کبد شما نیز گلوکز را تولید می‌کند. هنگامی که سطح گلوکز خون شما کم است، مانند زمانی‌که شما غذایی نخورده‌اید، کبد گلیکوژن ذخیره‌شده را به گلوکز تجزیه می‌کند تا سطح گلوکز خون را در حد نرمال نگه‌دارد.

هنگامی که قند خون افزایش می‌یابد (به عنوان مثال، پس از غذا خوردن)، انسولین از پانکراس آزاد می‌شود تا سطح گلوکز را با انتقال به سلول‌های بدن کاهش دهد. در بیماران دیابتی، عدم تولید کافی یا عدم پاسخ به انسولین موجب هیپرگلیسمی می‌شود. این بیماری مزمن است، بدین معنی که اگر چه می‌توان آن را کنترل کرد، اما تمام عمر با فرد همراه است.

علائم دیابت چیست؟ (علائم قند خون بالا)

قند خون بالا چه علائمی دارد؟ علائم قند خون بسته به میزان افزایش سطح قند خون شما متفاوت است. بعضی از افراد، به ویژه افرادی که مبتلا به دیابت نوع دو هستند و در مرحله پیش دیابتی هستند، ممکن است از ابتدا علائم را تجربه نکنند. اما در نوع ۱، علائم به سرعت بروز می‌کند و شدیدتر است.

۱. مهمترین علائم دیابت

از مهم‌ترین علائمی که در افراد دیابتی دیده‌می‌شود (علائم افزایش قند خون)، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تکرر ادرار
• تشنگی
• گرسنگی
• خستگی زیاد

۲. علائم دیابت نوع ۲ و علائم دیابت نوع ۱

موارد زیر، مهم‌ترین علایم دیابت نوع یک و دیابت نوع دو هستند:

• مشکلات پوستی
• تشنگی بیش‌از‌حد
• تکرر ادرار و در مواردی بی اختیاری ادراری
• گرسنگی شدید
• افزایش اشتها
• تهوع و استفراغ
• کاهش وزن ناخواسته
• حضور کتون در ادرار (کتون یک محصول جانبی از تجزیه عضلات و چربی است که هنگام نبود انسولین به اندازه کافی در بدن تولید می‌شود)
• خستگی
• تحریک‌پذیری
• تاری دید
• زخم‌هایی که دیر بهبود می‌یابند
• عفونت‌های مکرر، مانند عفونت‌های لثه یا پوست و عفونت واژن و مثانه
• سوزن‌سوزن شدن یا بی‌حسی در پاها یا انگشتان
• همچنین سطوح بالای قند خون می‌تواند منجر به بی‌حالی و در نهایت اغماء فرد شود.

۳. علائم دیابت در مردان

همان‌طور که می‌دانید علائمی که در مردان و زنان دیابتی دیده‌می‌شود، بین هر دو مشابه است اما برخی از علائم در یکی از جنس‌ها دیده‌می‌شود و به علت تفاوت در آناتومی آنهاست. در ادامه به برخی از علائم اولیه دیابت در مردان اشاره کرده‌ایم:

• تشنگی بیشتر
• گرسنگی
• خشکی دهان
• تهوع و استفراغ
• تکرر ادرار
• خستگی مفرط
• تاری دید

۴. علائم دیابت در زنان

اگر زن هستید و به دیابت مبتلا هستید، به علائمی که مردان دچار می‌شوند، مبتلا خواهید‌شد و بیشتر آنها را تجربه خواهید‌کرد اما برخی از علائم دیابت مختص خود زنان است به همین دلیل دچار عوارض دیابت در زنان می‌شوند. برخی از علائم دیابت در زنان شامل موارد زیر هستند:

• یکی از علائمی که بیشتر در زنان مبتلا به دیابت دیده‌می‌شود، ابتلا به عفونت قارچی واژینال است. معمولا این عفونت‌ها که با علائم خارش و ترشحات چرکی و سفید و پنیری دیده‌می‌شود، به صورت مکرر اتفاق می‌افتند.
• عفونت ادراری در زنان بیشتر از مردان دیده‌می‌شود و این به علت نزدیکی مجاری ادراری و واژن به هم است.
• بیشتر خانم‌های مبتلا به دیابت اختلالات جنسی پیدا می‌کنند و معمولا از سکس لذت نمی‌برند.
• معمولا زنان و دخترانی که دیابتیک هستند احتمال ابتلا به سندروم تخمدان پلی‌کیستیک دارند. این افراد همچنین بیشتر در معرض چاقی هستند.

۵. علائم دیابت در ادرار

معمولا کسانی که به بیماری دیابت مبتلا می‌شوند، برخی علائم مرتبط با ادرار از خود نشان می‌دهند:

• بسیاری از اشخاصی که به دیابت مبتلا هستند، معمولا بیش از اندازه ادرار می‌کنند.
• در ادرار بیشتر افراد دیابتی دفع گلوکز دیده‌می‌شود. معمولا کسانی که قند بالایی دارند، کلیه‌هایشان در بازجذب همه‌ی این قند ناتوان است و برخی از آن دفع می‌شود.
• بیشتر افرادی که به دیابت مبتلا هستند در خطر ابتلا به عفونت ادراری هستند.
• گاهی ممکن است که پروتئینوری یا دفع پروتئین در ادرار هم در افراد دیده‌شود.

۶. خشکی دهان و بیماری قند خون

از علائم شایع افرادی که دیابتیک هستند، خشکی دهان است. دهانی که برای مدت طولانی خشک شود به بیماری‌های پرودنتال و بیماری‌های دندان و لثه‌ مختلفی دچار می‌شود. برای درمان خشکی دهان ناشی از دیابت بهتر است که با دکتر غدد مشورت کنید. زیرا در صورت درمان نکردن این حالت، مشکلات بیشتری برای شما پیش می‌آید.

دهانی که برای مدت طولانی خشک شود به بیماری‌های پرودنتال و بیماری‌های دندان و لثه‌ی مختلفی دچار می‌شود.

۷. علائم دیابت در جوانی

نشانه های دیابت در جوانان مشابه علائم نوع ۱ است زیرا دیابت نوع ۱ همان دیابت نوجوانی است.

۸. علائم دیابت خاموش

علائم دیابت خاموش همان علائم پیش دیابت هستند. معمولا دیابت خاموش علامت واضحی ندارد.

منبع درد در بیماران دیابتی چیست؟

تقریبا از هر ۴ فرد مبتلا به دیابت ۱ نفر از دردهای مزمن عصبی رنج می‌برد. دلیل این دردها قند خون بالا است و به آن‌ها دردهای عصبی نوروپاتی دیابت یا PDN گفته می‌شود. سوزش، تیرکشیدن و مورمور شدن از علائم چنین دردهایی است. همچنین دردهای حاد و پیش‌رونده همراه با حساسیت شدید در پاها و دست‌ها که می‌تواند در کل دست‌وپا گسترده شود. این دردها می‌تواند به شکل قابل‌توجهی تحرک را تحت تاثیر قرار دهد که در نتیجه باعث افزایش چاقی شده و وضعیت دیابت نوع ۲ را در یک چرخهٔ دائمی بدتر می‌کند.
درمان درد دیابت بسیار دشوار است و مکانیسم مولکولی آن چندان شناخته‌شده نیست. این تحقیق جدید نشان می‌دهد که یک مولکول پروتئین – HCN۲ – می‌تواند به‌تنهایی مسئول احساساتی مثل درد دیابت باشد. هنوز داروی مناسبی برای درمان وجود ندارد و بیماران مجبورند با این دردها در طول زندگی خود کنار بیایند.

با دیدن کدام علائم به کدام دکتر مراجعه کنیم؟

۷ علامت هشداردهنده زیر به احتمال زیاد نشانه ابتلا شخص به قند خون است. عوارض قند خون بالا تمام اندام‌های حیاتی شما از جمله قلب، عروق خونی، چشم، کلیه و اعصاب را تحت تاثیر قرار می‌دهد. آگاهی از نشانه‌های نوسانات قند خون، در مدیریت موفق این بیماری بسیار اهمیت دارد و عوارض ناشی از آن را به تاخیر می‌اندازد.

در صورتیکه هر یک از علائم زیر را دیدید، حتما به دکتر غدد یا به دکتر داخلی مراجعه کنید. دکتر با بررسی آزمایش‌های مختلف و گرفتن شرح حال، بیماری را در شما بررسی خواهد‌کرد.

۱. احساس سردرگمی، گیجی و لرزش

این علائم اغلب نشانه افت قند خون یا همان هیپوگلیسمی است (اگر قند خونتان زیر ۷۰ بود، ۲ قاشق غذاخوری کشمش یا ۱۰۰میلی‌لیتر آب پرتقال مصرف کنید).

۲. ادرار بیش از حد و تشنگی زیاد

این ۲ علامت نیز می‌تواند نشانه‌ای از قند خون بسیار بالا باشد.

۳. تاری دید و احساس فشار در چشم

دیابت کنترل‌نشده می‌تواند خطر ابتلا به مشکلات چشمی از قبیل رتینوپاتی دیابتی، گلوکوم یا آب سیاه و آب مروارید را افزایش دهد (معاینه منظم چشم ضروری است).

۴. زخمی که بهبود نمی یابد

این بیماری منجر به کاهش جریان خون می‌شود و دیابت کنترل‌نشده گردش خون را ضعیف می‌کند. این روند منجر به دیر بهبود یافتن زخم و آلودگی آن شده و زخم را در معرض عفونت‌های جدی قرار می‌دهد.

۵. از دست دادن حس در پاها

نوروپاتی دیابتی و یا آسیب عصبی ناشی از قند خون منجر به از‌دست‌دادن حس نسبت به گرما و سرما می‌شود. استفاده از کفش مناسب، بازرسی اندام بخصوص کف پاها و پیگیری مراقبت‌های پزشکی به دنبال بروز هرگونه بی‌حسی در این اندام ضروری است.

۶. تورم دست ها، صورت و مچ پا

تورم می‌تواند نشانه‌ای از عدم عملکرد نادرست کلیه‌ها باشد. سایر علائم عملکرد نادرست کلیه عبارتند از ناراحتی معده، ضعف، اختلال در خواب، مشکل در تمرکز.

۷. درد قفسه سینه، بازو و فک

این عوارض می‌تواند نشانه‌ای از حمله قلبی باشد. قند خون می‌تواند رگ‌های خونی شما را تضعیف کرده و منجر به تشکیل پلاک در شریان‌ها شود. پلاک‌ها باعث آسیب به عضله قلب و در نهایت حمله قلبی و یا سکته مغزی می‌شود.

عوامل خطر برای دیابت نوع ۱

اگر چه علت دقیق دیابت نوع ۱ ناشناخته است، اما عوامل خطر این بیماری عبارت‌اند از:

• سابقه خانوادگی: اگر والدین یا خواهر و برادر شما دارای دیابت نوع ۱ باشند خطر ابتلا در شما نیز افزایش می‌یابد.
• فاکتورهای محیطی: شرایطی مانند قرار گرفتن در معرض بیماری ویروسی ممکن است در ابتلا به این بیماری نقش داشته‌باشد.
• بیماری‌های پانکراس و غدد داخلی بدن
• حضور پروتئین‌های سیستم ایمنی بدن (آنتی‌بادی‌ها): گاهی اوقات اعضای خانواده فرد مبتلا به دیابت نوع ۱ برای حضور آنتی‌بادی‌های دیابتی آزمایش می‌شوند. اگر این آنتی‌بادی‌ها را دارید، احتمال ابتلا به این بیماری در شما افزایش می‌یابد. اما همه کسانی که این آنتی‌بادی‌ها را دارند لزوما مبتلا به آن نمی‌شوند.
• جغرافیا و محل زندگی: بعضی از کشورها مانند فنلاند و سوئد میزان بالای قند خون را دارند.

انواع دیابت کدامند؟

انواع مختلف این بیماری می‌تواند رخ دهد و کنترل و درمان آن بستگی به نوع دیابت دارد. دیابت مزمن و طولانی‌مدت شامل نوع ۱ و نوع ۲ است. شرایط بالقوه برگشت‌پذیر دیابت نیز شامل مرحله پیش دیابت است؛ یعنی زمانی‌که سطح قند خون شما بالاتر از حد طبیعی است، اما به اندازه‌ای بالا نیست که به عنوان دیابت محسوب شود.

دیگر نوع دیابت دیابت بارداری است که در دوران بارداری رخ می‌دهد، اما بعد از تولد نوزاد ممکن است از بین برود. علت دیابت در انواع آن مختلف بوده و هر شرایطی باعث ایجاد نوع خاصی از این بیماری می‌شود. در ادامه علت ایجاد هر یک را توضیح می‌دهیم.

۳ نوع اصلی دیابت وجود دارد که ممکن است، افراد به آنها مبتلا شوند. این ۳ دسته عبارت‌اند از:

• دیابت نوع ۱
• دیابت نوع ۲
• دیابت بارداری

۱. دیابت نوع ۱

این نوع بیماری می‌تواند در هر سنی ایجاد شود. اما بیشتر در کودکان و نوجوانان گزارش شده است. بدن فرد مبتلا به دیابت نوع ۱ انسولین بسیار کمی تولید می‌کند. در مواقعی نیز بدن توانایی ساخت انسولین را ندارد. این بیماران برای کنترل سطح گلوکز خون به تزریق روزانه انسولین نیاز دارند.

۲. دیابت نوع ۲

این نوع در بزرگسالان بیشتر شایع است. حدود ۹۰% از کل موارد دیابت مربوط به این نوع است. در نوع ۲ بدن بیمار انسولین تولید می‌کند، اما نمی‌تواند از این انسولین به‌خوبی استفاده کند. اولین روش درمان برای دیابت نوع ۲ تغییر سبک زندگی است. باید فعالیت بدنی را در برنامه جای داد و رژیم غذایی سالم انتخاب کرد. بیشتر افراد مبتلا به این بیماری پس از گذشت مدتی به داروهای خوراکی نیاز پیدا می‌کنند.

۳. پیش دیابت

پیش دیابت حالتی است که در آن فرد مستعد ابتلا به دیابت است. معمولا کسانی که پدر یا مادرشان دیابت دارند و یا رژیم غذایی نامناسبی دارند، احتمالا در حالت پیش دیابت قرار دارند. قند خون این افراد بالا رفته‌است اما هنور به مرحله‌ای نرسیده‌است که بتوان گفت فرد مبتلا به دیابت است. پیش دیابت نیازمند مراقبت است تا به دیابت تبدیل نشود.

۴. دیابت بارداری

دیابت بارداری در دوره بارداری به دلیل افزایش قند خون ایجاد می‌شود و پس از زایمان نیز از بین می‌رود. اما این بیماری با عوارضی برای مادر و جنین همراه است. حتما باید برای تشخیص، کنترل و درمان آن به دکتر زنان و زایمان یا دکتر غدد مراجعه کرد. زیرا این امکان وجود دارد که مادر یا کودک در آینده به دیابت نوع ۲ مبتلا شوند.

۵. دیابت بی مزه

دیابت بی مزه حالتی است که در آن هورمون ضد ادراری به اندازه‌ی کافی ساخته نمی‌شود. هنگامی که این اتفاق در بدن می‌افتد معمولا تعادل الکترولیت‌ها در بدن به هم می‌خورد و آب بدن دفع می‌شود. بدن به بی‌آبی دچار می‌شود و مشکلات سلامتی برای فرد ایجاد می‌شود.

۶. دیابت عصبی

دیابت عصبی وجود خارجی ندارد و یک اصطلاحی است که به غلط بیماری تلقی می‌شود. هنگامی که شما اضطراب می‌گیرید و یا عصبی می‌شوید، قند خون شما بالا می‌رود. بنابراین این به اصطلاح می‌گویند که شخص علائم قند خون عصبی دارد. اما این درست نیست. بالا رفتن قند خون برای آماده کردن شما جهت حالت آماده باش بدن است.

۷. دیابت کودکان

دیابت در کودکان زمینه را برای ابتلا به بیماری‌های دیگر مهیا می‌کند. یکی از آسیب‌هایی که دیابت به بدن می‌زند در بخش‌های قلبی و عروقی است. همچنین دیابت در دوران کودکی احتمال سکته و بیماری‌های قلبی را در بزرگسالی کودک افزایش می‌دهد.

۸. دیابت در نوجوانی

دیابت در نوجوانان اخیرا بیش از پیش شایع شده‌است. طبق آماری که اخیرا از آمریکا به دست رسیده‌است، حدود ۲۱۰ هزار نفر از نوجوانان و افراد زیر ۲۰ سال به دیابت مبتلا هستند.

 ۹. دیابت در جوانی

دیابت نوع ۱ یا دیابتی که در دوران جوانی فرد به آن مبتلا است، از بیماری‌های مزمن و اختلالات قند خون است. در این حالت پانکراس انسولین کمی می‌سازد و یا نمی‌تواند انسولین بسازد. می‌دانید که کار انسولین این است که قند خون را تنظیم کند. هنگامی که این اتفاق می‌افتد، قند در خون باقی می‌ماند و به سلول‌ها نمی‌رسد و باعث دیابت می‌شود.

۱۰. دیابت خاموش

افرادی که احتمال ابتلا به دیابت در آنها زیاد است و در آستانه ابتلا به این بیماری قرار دارند، اصطلاحا به دیابت خاموش مبتلا هستند. دیابت خاموش همان اصطلاحی است که برای پیش دیابت در نظر گرفته می‌شود. بنابراین این حالت با پیش دیابت یکی است، تنها نام آنها متفاوت است. اگر به دیابت خاموش مبتلا باشید باید به متخصص غدد در دکترتو مراجعه کنید تا برای انجام اقدامات ضروری قدم مناسبی برداشته باشید.

تشخیص دیابت چگونه انجام می شود؟

علائم دیابت نوع ۱ اغلب ناگهان ظاهر می‌شوند و اغلب به دلیل چک‌کردن سطح قند خون شناسایی می‌شود. اما از آنجایی که علایم سایر انواع آن و پیش دیابت بیشتر به صورت تدریجی ظاهر می‌شوند. بهتر است که افراد از نظر قند خون (که از طریق تشخیص خانگی دیابت یا تشخیص دیابت بدون آزمایش در آزمایشگاه و با استفاده از دستگاه تست قند خون در خانه هم امکان‌پذیر است) غربالگری شوند. همچنین گفته می‌شود که افراد زیر در معرض خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند:

• شاخص توده بدنی بالای ۲۵ سال هستند (BMI>۲۵): بدون در نظر گرفتن سن، افراد دارای عوامل خطر دیگر مانند فشار خون بالا، میزان کلسترول غیرطبیعی، شیوه زندگی بی‌تحرک، سابقه سندرم تخمدان پلی کیستیک یا بیماری قلبی و داشتن سابقه خانوادگی دیابت.
• افراد با سن بالاتر از ۴۵ سال: توصیه می‌شود ابتدا غربالگری قند خون در افراد بالای ۴۵ سال انجام شود، سپس اگر نتایج طبیعی باشد، بعد از آن هر ۳ سال بررسی می‌شود.

دو نکته مهم:

• هر زنی که دیابت بارداری داشته‌است، توصیه می‌شود که هر ۳ سال یک‌بار از نظر ابتلا به این بیماری غربالگری شود.
• هر فردی که در مرحله پیش دیابتی است توصیه می‌شود هر ساله از نظر سطح قند خون بررسی شود

تست های دیابت نوع ۱ و ۲ و پیش دیابت

تست‌های مختلفی برای بررسی قند خون وجود دارد. افراد مبتلا به دیابت باید چکاپ های لازم برای افراد دیابتی یا آزمایش دیابت را مرتب انجام دهند. متخصص ممکن است باتوجه‌به شرایط بیمار هر کدام از تست‌ها را تجویز کند. 

۱. تست هموگلوبین A۱C

این آزمایش خون که نیاز به ناشتا بودن ندارد، میانگین قند خون شما را برای ۲ تا ۳ ماه گذشته نشان می‌دهد. با این آزمایش میزان درصد قند خون مرتبط با هموگلوبین (پروتئین حمل‌کننده اکسیژن را در گلبول‌های قرمز) اندازه‌گیری می‌کند.

سطح هموگلوبین A۱C بالاتر از ۶.۵ (طی ۲ آزمایش جداگانه) نشان می‌دهد که شما قند خون دارید. همچنین اگر سطح هموگلوبین A۱C بین ۵.۷ تا ۶.۴ باشد بدین معنی است که در مرحله پیش دیابتی قرار دارید و اگر سطح هموگلوبین A۱C کمتر از ۵.۷ باشد طبیعی است.

۲. تست قند خون تصادفی

در آزمایش قند خون، یک نمونه خون به صورت تصادفی و بدون در نظر‌گرفتن زمان آخرین وعده غذایی از شما گرفته‌می‌شود. اگر سطح قند خون شما ۲۰۰ میلی‌گرم در دسی لیتر یا بیشتر باشد، نشان‌دهنده این است که مبتلا به قند خون هستید.

۳. تست قندخون ناشتا

در این آزمایش نمونه‌خون در صبح و به صورت ناشتا از شما گرفته‌می‌شود (به‌وسیله درمان خانگی دیابت هم امکان‌پذیر است). سطح قند خون ناشتا کمتر از ۱۰۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر طبیعی است. میزان قند خون ناشتا از ۱۰۰ تا ۱۲۵ میلی‌گرم در دسی‌لیتر نشان‌دهنده مرحله پیش دیابتی یا اختلال گلوکز ناشتا است. همچنین اگر میزان قند خون شما ۱۲۶ میلی‌گرم در دسی‌لیتر یا بالاتر (طی ۲ آزمایش جداگانه) باشد، بدین معنی است که مبتلا به دیابت هستید.

۴. تست تحمل گلوکز خوراکی

برای انجام این آزمایش، ابتدا سطح قند خون ناشتا شما اندازه‌گیری می‌شود. سپس یک مایع شیرین را می‌نوشید و سطح قند خون ۲ ساعت بعد اندازه‌گیری می‌شود. سطح قند خون کمتر از ۱۴۰ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر طبیعی است. اما قند خون بیش از ۲۰۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر بعد از ۲ ساعت نشان‌دهنده دیابت است. همچنین قند خون بین ۱۴۰ تا ۱۹۹ میلی‌گرم در دسی‌لیتر بدین معنی است که در مرحله پیش دیابتی هستید.

۵. آزمایش ادرار

اگر پزشک مشکوک به دیابت نوع ۱ باشد، آزمایش ادرار را به شما توصیه خواهد‌کرد تا وجود کتون را در ادرار بررسی کند. در واقع هنگامی‌که انسولین به اندازه کافی برای استفاده از گلوکز موجود نباشد، بدن بافت ماهیچه و بافت چربی را برای تولید انرژی مصرف می‌کند و کتون تولید شده که باعث اسیدی شدن خون در دیابت یا فرد دیابتی می‌شود. پزشک شما همچنین ممکن است آزمایش دیگری را انجام دهد تا ببیند آیا سلول‌های سیستم ایمنی بدن شما در معرض دیابت نوع ۱ آنتی‌بادی تولید کرده‌است یا نه.

درمان دیابت چیست؟ (سریعترین راه درمان انواع دیابت)

با توجه به نوع دیابت شما، بررسی قند خون، انسولین و داروهای خوراکی ممکن است در درمان شما نقش داشته‌باشد. رعایت یک رژیم غذایی سالم، حفظ وزن سالم و شرکت در فعالیت‌های منظم نیز عوامل مهمی در مدیریت قند خون است.

بخش مهمی از مدیریت دیابت (و همچنین سلامت کلی شما) حفظ وزن ایده ال از طریق رژیم غذایی سالم و برنامه ورزشی است:

۱. تغذیه سالم

بر خلاف تصور عوام، هیچ رژیم غذایی خاص دیابت وجود ندارد. سعی کنید بیشتر میوه‌ها، سبزیجات، پروتئین و غلات (مواد غذایی که دارای مواد مغذی و فیبر زیاد و چربی و کالری کم هستند) را مصرف کنید و مصرف چربی‌های اشباع‌شده، کربوهیدرات‌ها و شیرینی‌ها را کاهش‌دهید.

۲. فعالیت بدنی

هر کس به ورزش منظم هوازی نیاز دارد و افرادی که دیابت دارند، مستثنی نیستند. تمرینات ورزش با انتقال قند موجود در خون به سلول‌های بدن، که از آن برای انرژی استفاده می‌شود، موجب کاهش سطح قند خون می‌شود. ورزش همچنین حساسیت سلول‌ها را به انسولین افزایش می‌دهد، بدین معنی است که بدن شما نیاز به انسولین کمتر برای حمل گلوکز به سلول‌های خود دارد.

فعالیت‌هایی را که از آن لذت می‌برید، از قبیل پیاده روی، شنا یا دوچرخه‌سواری را انتخاب کنید. مهم‌ترین چیز، این است که فعالیت بدنی بخشی از فعالیت روزمره شما باشد. سعی کنید روزانه حداقل ۳۰ دقیقه به صورت مداوم یا ۳ بار در روز، هر بار به مدت ۱۰ دقیقه ورزش کنید. یا اینکه سعی کنید در بیشتر روز‌های هفته تمرین هوازی را انجام دهید.

۳. چک کردن قند خون

بسته به برنامه درمان شما، به ویژه اگر در حال مصرف انسولین هستید ممکن است نیاز باشد قند خون خود را ۴ بار در روز و یا بیشتر، چک کنید. چک دقیق قند خون تنها راهی است که می‌توان اطمینان حاصل کرد که سطح قند خون شما در محدوده طبیعی باقی می‌ماند

علاوه‌بر چک روزانه قند خون، پزشک شما به طور منظم آزمایش هموگلوبین A۱C را برای اندازه‌گیری میانگین قند خون ۲ تا ۳ ماه گذشته به شما توصیه می‌کند.

۴. انسولین

افرادی که دیابت نوع ۱ دارند، برای زنده‌ماندن نیاز به درمان انسولین دارند. همچنین برخی از افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ یا دیابت حاملگی نیز نیاز به درمان انسولین دارند.

بسیاری از انواع انسولین در دسترس هستند، از جمله انسولین سریع الاثر، انسولین طولانی‌اثر و متوسط‌الاثر. بسته به نیازهای شما، پزشک ممکن است ترکیبی از انواع انسولین را برای استفاده در طول روز و شب تجویز کند.

۵. دارو‌های خوراکی

گاهی اوقات داروهای خوراکی یا تزریقی دیگر نیز تجویز می‌شوند. برخی از داروهای دیابت پانکراس را برای تولید و ترشح انسولین بیشتر تحریک می‌کنند. داروهای دیگر تولید و انتشار گلوکز را از کبد مهار می‌کنند، به این معنی که شما به انسولین کمتری برای انتقال گلوکز به داخل سلول‌های خود نیاز دارید.

۶. پیوند پانکراس

در برخی از افرادی که دیابت نوع ۱ دارند، پیوند پانکراس ممکن است یک گزینه برای درمان باشد.

عوارض دیابت چیست؟

عوارض طولانی‌مدت به تدریج افزایش می‌یابد. هرچه که بیماری قندخون شما طولانی‌تر باشد و کمتر تحت کنترل باشد خطر ایجاد عوارض در آن افزایش می‌یابد. در نهایت، عوارض دیابت ممکن است ناتوان‌کننده یا حتی تهدیدکننده زندگی باشد. عوارض احتمالی عبارت‌اند از:

۱. مشکلات پوستی

قند خون بالا ممکن است شما را بیشتر در معرض مشکلات پوستی، از جمله عفونت‌های باکتریایی و قارچی قرار دهد.

۲. اختلال در شنوایی

مشکلات شنوایی در افراد مبتلا به این بیماری شایع‌تر است.

۳. بیماری آلزایمر

دیابت نوع ۲ ممکن است خطر ابتلا به زوال عقل مانند بیماری آلزایمر را افزایش دهد. هر چه کنترل قند خون شما ضعیف‌تر باشد، خطر ابتلا به آلزایمر نیز در شما افزایش می‌یابد.

۴. افسردگی

علائم افسردگی در افراد مبتلا به نوع ۱ و نوع ۲ شایع است. افسردگی می‌تواند بر روی مدیریت دیابت تأثیر بگذارد.

افسردگی می‌تواند بر روی مدیریت دیابت تأثیر بگذارد.

۵. بیماری قلب و عروقی

این بیماری به طور چشمگیری خطر ابتلا به انواع مشکلات قلبی عروقی را افزایش می‌دهد، از جمله بیماری عروق کرونر همراه با درد قفسه سینه (آنژین)، حمله قلبی، سکته مغزی و تنگی شریان‌ها (آترواسکلروز). اگر مبتلا به دیابت هستید، احتمال ابتلا به بیماری قلبی یا سکته مغزی در شما بیشتر است.

۶. آسیب عصبی (نوروپاتی)

قند خون اضافی می‌تواند موجب آسیب به دیواره‌های رگ‌های خونی کوچک (مویرگ‌ها) که اعصاب شما را به خصوص در پاهای تغذیه می‌کنند، شود. به دنبال آن باعث سوزن‌سوزن شدن، بی‌حسی، سوزش یا درد شود که معمولا در انگشتان دست و پا شروع می‌شود و به تدریج گسترش می‌یابد.

۷. آسیب کلیه (نفروپاتی)

کلیه‌ها حاوی میلیون‌ها عدد رگ خونی کوچک (گلومرولی) هستند که خون شما را از مواد زائد تصفیه می‌کنند. بیماری قند خون می‌تواند به این سیستم تصفیه خونی ظریف آسیب برساند. آسیب شدید می‌تواند منجر به نارسایی کلیه یا بیماری برگشت‌ناپذیر کلیه شود که ممکن است نیاز به دیالیز یا پیوند کلیه داشته‌باشید.

۸. آسیب چشم (رتینوپاتی)

این بیماری می‌تواند به عروق خونی شبکیه (رتینوپاتی دیابتی) آسیب برساند، که به طور بالقوه منجر به نابینایی می‌شود. قند خون همچنین خطر بیماری‌های جدی چشمی مانند آب مروارید و گلوکوم را افزایش می‌دهد.

۹. آسیب به پاها (زخم پای دیابتی)

آسیب عصبی در پا و یا جریان خون کم به پاها، خطر عوارض مختلف پا را افزایش می‌دهد. زخم پای دیابتی از جمله شایع‌ترین عوارض دیابت است. زخم‌ها و تاول‌های درمان‌نشده می‌تواند منجر به عفونت‌های جدی شده که اغلب به ندرت بهبود می‌یابد. در نهایت این عفونت‌ها منجر به قطع انگشت، پا یا قطع اندام می‌شود.

چرا افراد مبتلا به دیابت باید از کفش راحت یا کفش ورزشی استفاده کنند؟

برای جلوگیری از آسیب به کف پا و انگشتان باید بیماران دیابتی از کفش راحت استفاده کنند. این بیماران به دلیل آسیب عصبی احتمال دارد، تاول یا زخم را کمتر احساس کنند. در بیماران دیابتی گردش خون در پاها ضعیف بوده و هر نوع زخمی دیر بهبود پیدا می‌کند. این افراد به دلیل نقص سیستم دفاعی به‌راحتی درگیر عفونت می‎شوند.
حتماً نیازی نیست که برای خرید کفش مخصوص بیماران دیابتی هزینه کنید. تنها سعی کنید کفش‌های راحت انتخاب کرده تا به انگشتان پا فشار وارد نشود. هر شب پاهای خود را به‌خوبی چک کنید تا مطمئن شوید زخم یا تاولی روی آن وجود ندارد.

۱۰. بیماری های دهان و لثه

از شایع‌ترین مشکلاتی که ممکن است یک فرد مبتلا به دیابت با آن دست‌و‌پنجه نرم کند، بیماری‌های پریودنتال است. همه‌ی افرادی که بهداشت دهان و دندان خود را رعایت نمی‌کنند در معرض ابتلا به بیماری‌های پریودنتال قرار دارند، اما افرادی که دیابت دارند، بیشتر احتمال ابتلا به این بیماری را دارند. افراد مبتلا به دیابت سیستم ایمنی ضعیف‌تری دارند و احتمال بهبودی آنها از عفونت‌ها و بیماری‌های مشابه کاهش پیدا می‌کند.

بیماران مبتلا به دیابت به دلیل خطر ابتلاء به عوارض شایع مزمن؛ نیازمند دریافت خدمات مستمر تخصصی و فوق تخصصی متنوعی هستند که با توجه به شیوع روزافزون بیماری، درصورت عدم اقدام به تشخیص و درمان به موقع بیماری، با مراحل نهایی درگیری اندامهای حیاتی به سیستم درمانی مراجعه خواهند کرد که علاوه بر تحمل هزینه های سنگین درمانی، در اغلب موارد به نتایج مطلوب درمانی نیز نخواهند رسید و عمری را با ناتوانی و معلولیت سپری مینمایند. بنابراین تدوین استانداردهای اولیه مراقبت تخصصی برای پیشگیری و درمان به موقع عوارض مزمن در بیماران تحت پوشش برنامه جامع دیابت در قالب نظام ارجاع یک ضرورت غیرقابل اجتناب محسوب میشود.

از سال 90 دستورالعمل اجرایی مراقبت تخصصی برنامه جامع پیشگیری و کنترل دیابت  به دانشگاههای کشور ابلاغ گردیده است تا کلینیک های دیابت در کلیه کلینیک های تخصصی و فوق تخصصی راه اندازی گرددند

هدف کلی:

درمان مناسب؛ تشخیص زودرس، مراقبت و درمان عوارض بیماری دیابت

 اهداف اختصاصی:

-1 افزایش نسبت بیماران دیابتی که حداقل دوبار در سال با اندازهگیری   c1HBA از نظر کنترل مناسب قند خون

ارزیابی میشوند

-2 افزایش نسبت بیماران دیابتی که حداقل یکبار در سال مراقبت تخصصی بروز نفروپاتی دیابتی برای آنها انجام می شود.

-3 افزایش نسبت بیماران دیابتی که حداقل یکبار در سال مراقبت تخصصی بروز نوروپاتی دیابتی برای آنها انجام می شود

-4 افزایش نسبت بیماران دیابتی که حداقل یکبار در سال معاینه چشم پزشکی برای بررسی عوارض چشمی دیابت برای آنها انجام  می شود.

-5 افزایش نسبت بیماران دیابتی که حداقل یکبار در سال معاینه قلب و عروق برای بررسی عوارض قلبی عروقی دیابت برای آنها انجام می شود.

-6 کاهش میزان معلولیت های ناشی از دیابت از طریق تشخیص زودرس، مراقبت و درمان عوارض ناشی از آن

-7 کاهش هزینه های مراقبتهای تخصصی از طریق پیشگیری و کنترل به موقع عوارض دیابت

هدف کاربردی:

تامین کیفیت مراقبت مطلوب بیماران دیابتی تحت پوشش برنامه جامع کشوری بهمنظور

پیشگیری از بروز عوارض و معلولیتها از طریق پیگیری و مراقبت مستمر

*روند پذیرش و ارائه خدمات بیماران در مرکز دیابت:

1- پذیرش:

2-  ویزیت تخصصی:

- پزشک متخصص داخلی براساس اندیکاسیون ارجاع بیمار، اقدامات زیر را انجام و نتایج معاینات و توصیههای لازم را در برگه ارجاع بیمار ثبت نماید:

 *بیماران ارجاع شده به دلیل تشخیص جدید یا ارزیابی سالانه:

*بیماران ارجاع شده بهدلیل عدم کنترل قند خون

*بیماران ارجاع شده بهدلیل عوارض خاص:

3- یزیت تخصصی چشم

بری کلیه بیماران دیابتی نوع 2 در بدو تشخیص، سپس به طور سالانه بیماران دیابتی در طول دوران بارداری، ضروری و شامل موارد زیر است:

1- اخذ شرح حال و معاینه دقت بینایی

2-اندازه گیری فشار چشم

3 -معاینه فوندوسکوپی

 4-انجام فوندوس فتوگرافی

5- ثبت نتایج معاینات و مشخص کردن درجه درگیری رتین

6- تعیین زمان مراجعه بعدی براساس نتایج معاینات

 7-  ارجاع به فوق تخصص رتین درصورت نیاز برای درمان رتینوپاتی

- سایر ویزیت های تخصصی و فوق تخصصی شامل قلب و عروق، فوق غدد، نفرولوژی، ارتوپدی، نورولوژی، جراحی عروق یا سایر تخصصها براساس نظر متخصص داخلی و برحسب عارضه مشاهده شده انجام و اقدامات مراقبتی مطابق فرمهای ارجاع ثبت و مشخص خواهند شد

ثبت و گزارش دهی:

پذیرش یا پرستار مرکز دیابت پس از اطمینان از تکمیل ویزیتهای متخصص داخلی و چشم و پیگیریهای لازم از بیماران ارجاع شده برای مشاوره فوق تخصصی، برگه ارجاع بیمار را کنترل و تکمیل مینماید.تکمیل فرمهای پرونده و فرم های گزارش سه ماهه مراکز دیابت به معاونت درمان

 کلینیک های دیابت شامل:

کلینک دیابت مستقر در کلینک تخصصی و فوق تخصصی بیمارستان کوثر

کلینیک دیابت مستقر در کلینیک تخصصی و فوق تخصصی بیمارستان امیرالمومنین (ع) –پشت دانشکده دندانپزشکی ( فاطمیه سابق)

کلینک دیابت مستقر در کلینیک تخصصی و فوق تخصصی شهرستان دامغان –برادران رضایی

کلینک دیابت مستقر در کلینیک تخصصی و فوق تخصصی شهرستان گرمسار

کلینک دیابت مستقر در کلینیک تخصصی و فوق تخصصی شهرستان مهدیشهر –جنب بیمارستان 15 خرداد سابق