تيروئيد چيست؟

روابط عمومي دانشگاه علوم پزشكي سمنان

تیروئید غده ای پروانه ای شکل در اطراف گردن است . با ترشح هورمون هایی برای کنترل سرعت متابولیسم بدن، انرژی را به سلول های بدن منتقل می کند.
بیماری تیروئید، می تواند با تغییر در میزان ترشح هورمون ها ، باعث کاهش یا افزایش سوخت و ساز بدن شود. زمانی که میزان هورمون ها به شدت کاهش یا افزایش پیدا کند، علائم و مشکلات متفاوتی را در بدن ایجاد خواهد کرد.

افزایش یا کاهش وزن بدن

تغییر در وزن بدن، بدون هیچگونه علت خاصی، شایع ترین نشانه بدکاری غده تیروئید است. افزایش وزن بدن ، بدلیل کاهش میزان ترشح هورمون هاست که به این وضعیت hypothyroidism یا کم کاری تیروئید می گویند. در مقابل اگر تیروئید بیش از حد نیاز بدن، هورمون ترشح کند، باعث کاهش وزن شده و به این حالت hyperthyroidism یا پرکاری تیروئید می گویند. کم کاری تیروئید در میان افراد بسیار شایع تر است.

ورم در اطراف گردن

ورم و بزرگ شدن ناحیه اطراف گردن، بیانگرکارکرد نادرست غده تیروئید است. گواتر، یک بیماری است که هم در اثر پرکاری و هم در اثر کم کاری تیروئید، بوجود می آید. گاهی تورم اطراف گردن ، ناشی از سرطان تیروئید یا ایجاد غدد سرطانی یا توده هایی هستند که داخل غده تیروئید، رشد می کنند و ربطی به کارکرد خود تیروئید ندارند.

تپش قلب یا تغییر در ضربان قلب

هورمون های تیروئید بر تمام اعضای بدن، حتی بر سرعت تپش قلب، تاثیر می گذارند. کسانی که دچار کم کاری تیروئید می شوند ، متوجه کاهش ضربان قلب می شوند. در مقابل پرکاری تیروئید، منجر به افزایش ضربان قلب می شود؛ همچنین فشار خون را بالا برده و فرد احساس تپش قلب می کند.

تغییر در انرژی و حالات شخص

اختلال در کارکرد تیروئید، به شکل قابل توجهی سطح توانایی و حالات روحی فرد را، تغییر می دهد. با کم کاری تیروئید ، فرد احساس کسالت، خستگی و افسردگی می کند. با پرکاری تیروئید علائمی همچون اضطراب، مشکلات خواب، بی قراری، و تحریک پذیری در فرد ظاهر می شود.

ریزش مو

ریزش مو، نشانه دیگری از عدم تعادل هورمون های تیروئید در بدن است. هر دو نوع پر کاری و کم کاری تیروئید، منجر به ریزش مو می شود. در اکثر مواقع با درمان اختلالات هورمونی، موهای ریخته شده دوباره رویش پیدا می کنند.

احساس سرما یا گرمای زیاد

اختلال در کار تیروئید ، توانایی بدن در تنظیم دما را از بین می برد. افرادی با علائم کم کاری تیروئید احساس سرما بیش از حد معمول کرده و افراد پرکار تیروئید تاثیری کاملاً برعکس یعنی احساس گرما و تعرق بیش از حد دارند.

سایر علائم کم کاری تیروئید

کم کاری تیروئید با نشانه های دیگری از جمله موارد زیر، نمود پیدا می کند:

- خشکی پوست و شکنندگی ناخن ها

- احساس کرخی و سوزن سوزن شدن دست ها

- یبوست

- قاعدگی نامنظم

سایر علائم پرکاری تیروئید

پرکاری تیروئید علاوه بر مطالب ارائه شده ، شامل علائم زیر است:

- ضعف عضلات و لرزش دست

- مشکلات بینایی

- اسهال

- قاعدگی نامنظم

یائسگی  یا اختلال ناشی از کارکرد نادرست تیروئید

همانطور که گفته شد، کارایی نادرست غده تیروئید، می تواند منجر به نامنظم شدن دوره قاعدگی شود. ممکن است این نامنظمی، با شروع دوره یائسگی، اشتباه شود. با انجام یک آزمایش خون ساده، می توان تشخیص داد که این بی نظمی ، مربوط به تیروئید است یا شروع یائسگی یا هر دوی آنها.

چه کسانی باید آزمایش شوند؟

بر اساس اعلام انجمن تیروئید آمریکا، همه افراد از سن 35 سالگی به بعد باید هر 5 سال یکبار آزمایش تیروئید بدهند. برای افراد با احتمال ریسک بالاتر لازم است این فاصله کمتر شود. کم کاری تیروئید بیشتر در زنان بالای 60 سال شایع است.اما در خصوص پرکاری تیروئید، هم در زنان و هم در مردان بالای 60 سال، احتمال ابتلا زیاد است. سابقه خانوادگی بیماری، احتمال ابتلا را بالا می برد.