تفاوت آب معدني با آب آشاميدني بطري شده
درسالهاي اخير تجارت آب بطری شده در سطح گسترده چه در كشورهای صنعتی و چه در كشورهای در حال توسعه از نظر كمي و كيفي افزايش يافته است و هزینه زیادی را به مصرف كننده تحمیل می كند.
روابط عمومي دانشگاه علوم پزشكي سمنان
تفاوت آب معدني با آب آشامیدنی بطري شده
مقدمه: درسالهاي اخير تجارت آب بطری شده در سطح گسترده چه در كشورهای صنعتی و چه در كشورهای در حال توسعه از نظر كمي و كيفي افزايش يافته است و هزینه زیادی را به مصرف كننده تحمیل می كند، اما دلایل متعددی از جمله مزه، راحتی و حتی مد برای مصرف آب آشامیدنی بطری شده وجود دارد. (اگرچه برای بسیاری از مصرف كنندگان، سلامتی و فواید این آبها بسیار مهم ترمي باشد) همچنين درمواردي كه شبكه آبرساني به دلايل مختلف ازجمله حوادث طبيعي مانند زلزله و خشكسالي آسيب مي بيند و يا دسترسي به آب آشاميدني سالم غير ممكن مي گردد استفاده از آبهاي بسته بندي شده مي تواند كمك موثري در برآوردن نيازآسيب ديدگان و مصرف كنندگان به آب باشد.آيا براستي آب معدني همان آب آشاميدني بسته بندي شده (بطري شده) است ؟
آب آشامیدنی (Drinking water) : آبی است که عوامل فیزیکی، شیمیائی، بیولوژیكي و رادیونوکلوئیدی آن در حد ی باشد که آشامیدن آن عارضه سوئی در کوتاه مدت یا دراز مدت در انسان ایجاد نکند.
آب بطري شده ) بسته بندي شده(:آب آشامیدنی است که در ظروف بسته بندي می شود و بطور طبیعی داراي املاح بوده و یا به آن اضافه میشود، میتواند بطور طبیعی محتوي گاز کربنیک باشد یا به آن اضافه گردد. افزودن هر گونه مواد دیگر مانند شیرین کننده,طعم دهنده به آن مجاز نیست. آب آشامیدنی بستهبندی شده یک ماده غذایی محسوب میشود.
آب معدني: به آبی گفته می شود که از منبع آب مستقیما و بدون هیچ تغییر و تحولی بسته بندی میشود و بوسيله محتواي املاح معدني خاص، عناصر كمياب و ديگر تركيبات مشخص مي گردد.
|
تفاوت آب معدني با آب آشاميدني بطري شده |
|
|
1.آب معدني بوسيله محتوي املاح معدني خاص، عناصر كمياب و ديگر تركيبات مشخص مي گردد. 2. منابع آب معدني چشمه يا نقاط حفاري شده از سفره هاي آب زيرزميني است. 3. جمع آوري آب معدني مي تواند تحت شرايطي كه ويژگيهاي آن تغيير نكند، جمعآوري شود. تركيبات آن در فصول سال ثبات نسبي داشته باشد. 4. آب معدني بايد در نزديكترين محل ممكن به سرچشمه آب تحت شرايط بهداشتي خاص بسته بندي شود. حمل و نقل آب معدني در واحدهاي حجيم براي بسته بندي ممنوع است. 5.تصفيه: در آب معدني تصفيه هاي فيزيكي (فيلتر كردن، صاف كردن، هوا دادن) مجاز مي باشد. تصفيه هاي شيميايي و ميكروبي مـمـنـوع مي باشد. 6. در آب معدني، انجام عملياتي كه سبب تغيير در تركيبات آن شود، ممنوع است. 7. اگر ميزان نيتراتآب معدني از 10ميلي گرم در ليتر بيشتر باشد، بايد بر روي آن نوشته شود كه اين آب براي مصرف نوزادان مناسب نمي باشد. 8. در آب معدني از ظروف يكبارمصرف مخصوص Food grade استفاده مي شود كه حداكثر حجم آن 5 ليتر مي باشد. 9. وضعيت ظاهري آب معدني بايد زلال و بدون ذرات معلق و رسوب باشد. و واحد كدورت و رنگ در آب معدني قيد نشده است. 10.: آب معدني بايد عاري از بو و مزه نامطلوب باشد. 11 درآب معدني طبيعي، حدود تركيبات شيميايي آب معدني بايد بر روي برچسب ذكر گردد. 12.برچسب آب معدني بايد شامل موارد زير باشد: - نام و نوع فراورده- نام و محل جغرافيايي سرچشمه آب - نام و نشاني كامل توليد كننده.- نام و علامت تجارتي
- حجم برحسب سيستم متريك- شماره پروانه ساخت از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي.
- شرايط نگهداري (نور و دما)- تركيبات شيميايي. |
1.آب آشاميدني بسته بندي محتوي املاح معدني است ولي املاح معدني آن بايد تابع استاندارد ملي است. 2. منابع تامين آبهاي بطري شده آبهاي زير زميني (چشمه، چاه، قنات، آب فوران كننده) - آب سطحي -آب آماده شده- آب شبكه توزيع آب (عمومي يا خصوصي) است 3. آب آشاميدني بايد به شكلي جمع آوري شود كه تغييرات فيزيكي، تركيبات و كيفيت آب را پيش از تصفيه تغيير ندهد. 4. آب آشاميدني براي بسته بندي را مي توان توسط تانكر يا لوله هاي انتقال آب به محل كارخانه انتقال داد. انتقال در واحدهاي حجيم، مجاز مي باشد. 5. تصفيه: در آب آشاميدني بسته بندي تصفيه هاي فيزيكي، حرارتي، شيميايي و يا ضد ميكروبي ايمن و مناسب مجاز مي باشد. حتي تركيب تصفيه ها نيز مجاز مي باشد. تصفيه هاي ميكروبي مجاز:(ازن زني – اشعه ماوراء بنفش و مواد اكسيدكننده حرارت) 6. آب آشاميدني بسته بندي انجام عملياتي كه سبب تغييرات در تركيبات شود، آزاد است. 7.اگر ميزان نيترات آب آشاميدني بسته بندي شده از 10ميلي گرم بيشتر بود، الزامي نيست كه چيزي روي برچسب نوشته شود. 8. در آب آشاميدني بسته بندي شده مي توان از ظروف چند بار مصرف نيز استفاده كرد، به شرطي كه ظروف مخصوص آب آشاميدني تنها باشد و Food grade باشد و حداكثر حجم را ندارد، مي تواند 10 تا 20 ليتر نيز باشد. 9. كدورت در آب آشاميدني بسته بندي شده بايد كمتر يا مساوي 1 و حداكثر 5 باشد و رنگ آن نيز 20 واحد رنگ باشد 10. طعم آب آشاميدني بسته بندي بايد مقبوليت مردمي داشته باشد و مورد اعتراض واقع نشود. 11. در آب آشاميدني بسته بندي شده، ميزان كل مواد جامد محلول در آب (T.D.S) بايد نوشته شود. ساير تركيبات شيميايي آب مي تواند روي برچسب نوشته شود 12. برچسب آب بطري شده بايد شامل موارد زير باشد: -نام و نوع محصول - محتوي مواد معدنی- محل جغرافیائی (چنانچه آب بطري شده از شبکه هاي توزیع دولتی یا خصوصی تأمین گردد. عبارت “از شبکه توزیع دولتی یا خصوصی “ باید در محل اصلی برچسب ذکر گردد)- شماره پروانه ساخت وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی - نام و نشانی کامل تولید کننده - حجم محتوي برحسب سیستم متري - شماره سري ساخت - تاریخ تولید- تاریخ پایان مصرف – شرایط نگهداري(درصورت لزوم) |
منابع :1- استاندارد ملي 2441 –ويژگيهاي آب معدني طبيعي
2- استاندارد ملي6694 ويژگيهاي آب آشاميدني بسته بندي شده
3- سازمان بهداشت جهانی – آب آشاميدني بسته بندی شده – WHO/Bottled drinking water
تهيه كننده:حميده پرچ كارشناس بهداشت محيط معاونت بهداشتي
دانشگاه علوم پزشكي وخدمات بهداشتي درماني سمنان