بيماري آلزايمر
بيماري آلزايمر عبارت است از يك بيماري مغزي كه مشخصه آن رو به زوال گذاشتن تدريجي تواناييهاي ذهني است. نوع سريعاً پيشرونده آن در سنين 45-36 سالگي بروز پيدا ميكند. نوع تدريجاً پيشرونده آن كه در آن علايم به كندي بروز می کند،حدوداً در سنين 70-65 سالگي شروع ميشود
|
بيماري آلزايمر |
|
alzheimer's disease |
|
اطلاعات اوليه تاریخچه در سالِ ۱۹۰۱، روان شناس و عصب شناسِ آلمانی "الویس آلزایمر" اولین موردِ این بیماری را کشف و در مورد آن نوشت، که بعدها به بیماری آلزایمر معروف شد. بیمار یک زنِ ۵۰ ساله بود به اسم "آگوست دتر". الویس آلزایمر این زن را از زمانِ بستری شدنش در آسایشگاهی در شهر فرانکفورت تا زمانِ مرگ او در سالِ ۱۹۰۶ همراهی کرد. |
|
توضيح كلي |
|
بيماري آلزايمر عبارت است از يك بيماري مغزي كه مشخصه آن رو به زوال گذاشتن تدريجي تواناييهاي ذهني است. نوع سريعاً پيشرونده آن در سنين 45-36 سالگي بروز پيدا ميكند. نوع تدريجاً پيشرونده آن كه در آن علايم به كندي بروز می کند،حدوداً در سنين 70-65 سالگي شروع ميشود.
|
|
علايم شايع |
|
مراحل اوليه:
مراحل بعدي:
مراحل پيشرفته: |
|
علل |
|
آسيب برگشتناپذير يا از دست رفتن سلولهاي مغز به علل ناشناخته |
|
عوامل خطر |
|
سابقه خانوادگي بيماری آلزايمر |
|
پيشگيري |
|
هيچگونه روش خاصي براي پيشگيري وجود ندارد . هنوز راه ثابت شدهای برای جلوگیری از ابتلاء به آلزایمر وجودندارد، چراکه عامل و یا عوامل اصلی این بیماری ناشناخته است. با اینحال یکی از بهترین راههایی که امروزه برای پیشگیری از ابتلاء به آلزایمر بیان میشود، همان راههایی است که برای کاهش خطر ابتلاء به بیماریهای قلبی بیان میشوند. کنترل موارد مهمی که بر سلامت قلب تاثیر دارد، مانند، فشارخون بالا، چاقی و دیابت ممکناست بتواند به پیشگیری از ابتلاء به آلزایمر کمک کند. افزایش تحرک و فعالیت جسمی، روابط اجتماعی و رژیم غذایی سالم میتواند، خطر ابتلاء به آلزایمر را کاهش دهد. برای پیشگیری، استفاده از ذهن مثل یادگیری دو زبان و حل جدول، معاشرت با دیگران، انتخاب زندگی سالم، کنترل کلسترول،جلوگیری از چاقی، تغذیه سالم، مصرف امگا ۳ و ماهی، ورزش کردن و توجه به فشار و قندخون و پیشگیری از ضربه سر کمک کننده است. پژوهشگران دانشگاه پزشکی شیکاگو با بررسی عادت غذایی ۶۰۰۰ نفر دریافتند که آن دسته از افرادی که دچار مشکلات فراموشی و نظایر آن نیستند، در عادت غذایی خود غذاهای سرشار از ویتامین E گنجاندهاند. ویتامین E، رادیکالهای آزاد را که محتملا" میتوانند به سلولهای مغز آسیب بزنند، مهار میکند.
راههای تشخیصچنانچه شخص ۴ یا ۵ نشانه زیر را داشته باشد، باید به پزشک مراجعه کند.
|
عواقب مورد انتظار |
|
اين بيماري در حال حاضر غيرقابل درمان است و درمان فقط براي بهبود علايم انجام ميشود. تحقيقات وسيعي در زمينه علل و درمان آن در حال انجام است، بنابراين اميد به پيدا كردن درمان قطعي آن وجود دارد. |
|
عوارض احتمالي |
|
كاهش مقاومت به عفونتها، به خصوص ذاتالريه و مننژيت. |
|
|
|
اصول كلي |
|
اگر يكي از اعضاي خانواده دچار اين بيماري است، حالت خصومت آنها را به خود نگيريد. ـ تكرار: براي بيماراني كه مشكلي در حافظه دارند شايد يادآوري مكرر كمككننده باشد. ـ اطميناندهي: يك گفتگوي صميمانه مختصر و در عين حال قوي ميتواند بيمار مضطرب يا آشفته را آرام كند. ـ منحرف كردن ذهن بيمار: ذهن بيمار آشفته و وامانده را منحرف كنيد. قدم زدن با بيمار ميتواند در اين زمينه كمككننده باشد. |
|
داروها |
|
خيلي از داروهايي كه براي مشكلات ديگر مورد استفاده قرار ميگيرند ميتوانند باعث گيجي يا خوابآلودگي شوند. اين داروها را بايد حتيالامكان قطع كرد. هماكنون داروهاي زياد ديگري تحت بررسي هستند. بعضي از آنها براي كنترل علايم آشفتگي مفيد هستند. |
|
فعاليت |
|
تا حدي كه امكان دارد بيمار آلزايمري بايد فعاليت خود را حفظ كند. با پيشرفت بيماري، نهايتاً تمامي فعاليتها نياز به نظارت خواهند داشت. |
|
رژيم غذايي |
|
رژيم غذايي عادي. نهايتاً بيمار براي غذا خوردن به كمك نياز خواهد داشت.
درمان در حال حاضر درمان بیماری آلزایمر بیشتر شامل درمانهای علامتی، درمان اختلالات رفتاری و داروهای کاهنده سیر پیشرفت بیماری است. درمانهای غیر دارویی: از راههای غیر دارویی کاستن از پرخاشگری و بیقراری، شناسایی و رفع عللی است که سبب پرخاشگری بیمار میشود. مثلاً از تغییر محیط زندگی و جابجا کردن وسایل وی باید اجتناب کرد. گاهی اوقات حضور افراد بیگانه و ناآشنا سبب ترس و بی قراری وی میشود. ماساژ بیمار و معطر کردن محیط و موزیک آرام در برخی بیماران سبب کاهش بیقراری میشود. ورزشهای سبک و کارهای ساده مثل قدم زدن یا حتی کندن علفهای هرز باغچه میتواند سبب آرامش بیمار شود. درمانهای دارویی: گرچه هنوز درمانی برای بیماری آلزایمر وجود ندارد اما با استفاده از داروها میتوان سیر پیشرفت بیماری را کم کرد و از شدت اختلال حافظه و مشکلات رفتاری بیمار کاست. داروهای مورد تایید برای بیماری آلزایمر شامل موارد زیر است. داروهای آرامبخش و ضد جنون: اگر با روشهای غیر دارویی نتوان رفتارهای آزاردهنده، بی قراری و پرخاشگری بیمار را کمتر کرد میتوان از داروهای جدید ضد جنون مثل اولانزاپین، کوتیاپین و ریسپریدون استفاده کرد. گاهی اوقات افسردگی سبب پرخاشگری بیمار است که با استفاده از داروهای ضد افسردگی مثل فلوکستین میتوان آن را درمان کرد. داروهای ضد کولین استراز: در بیماری آلزایمر مقدار استیل کولین که یکی از واسطههایی شیمیایی مداخله گر در حافظهاست کم میشود. داروهای مختلفی برای افزایش مقدار استیل کولین پایانههای عصبی استفاده میشوند از جمله ریواستیگمین (Exelon)، دانپزیل (Aricept)، و گالانتامین (Razadyne). این داروها سبب بهبود حافظه، عملکرد شناختی و عملکرد اجتماعی بیمار میشوند. این داروها تا حدودی رفتارهای غیر طبیعی بیمار را نیز اصلاح میکنند. مشکل عمده این داروها عوارض گوارشی، تهوع، استفراغ، دل پیچه و اسهال است که با افزایش تدریجی دارو، مصرف همراه صبحانه و شام و با مایعات یا آب میوه از شدت عوارض کاسته میشود. ممانتین(Ebixa, Namenda): داروی دیگری که در درمان موارد متوسط تا شدید بیماری آلزایمر استفاده میشود و تا حدودی هم اثرات محافظتی بر روی سلولهای مغزی دارد ممانتین است. این دارو نیز سبب بهتر شدن توانایی شناختی و حافظه بیمار میشود. گیجی و منگی مهمترین عوارض این دارو هستند. دارو را میتوان همراه با غذا مصرف کرد. داروهایی که اثر بخشی آنها به تایید نرسیدهاست: داروها مختلف شیمیایی و گیاهی وجود دارند که بر اساس برخی مطالعات برای بیماری آلزایمر توصیه شدهاند اما اثر بخشی آنها هنوز به تایید نرسیدهاست. ویتامینها مثل ویتامینE، ویتامینهای گروه ب، امگا ۳، استروژن، جینکوبیلوبا، داروهای ضد التهاب مثل بروفن از این دسته داروها هستند. رژیم غذایی سالم شامل مصرف روزانه سبزی و میوه و کاهش مصرف چربیهای اشباع به علاوه مصرف مناسب مواد غذایی حاوی ویتامینهای "آ، سی و ای" یکی از راههای مهم پیشگیری از آلزایمر است. تهیه کننده: خانم دکتر سپیده طاهری |