اولویت امروز، سلامت روان در محیط کار؛ شعار هفته سلامت روان 1403

روز جهانی سلامت در سال 1992 توسط سازمان بهداشت جهانی به منظور توجه بیشتر به اختلالات روانی، تاثیرات منفی آن بر جوامع بشری و پیشگیری از تبعات آن انتخاب شده است. به همین منظور در ایران 18 تا 24 مهرماه را به عنوان هفته بهداشت روانی نامگذاری کردند که روز شمار این هفته به شرح زیر می باشد:

چهارشنبه 18 مهر: انگیزش و امید و بهره وری در محیط کار

پنجشنبه 19 مهر: تنظیم هیجان و نقش آن در تعاملات سالم در محیط کار

جمعه  20 مهر: سلامت روان در محیط کار زمینه ساز سلامت روان اعضای خانواده 

شنبه  21 مهر: زمینه سازی مداخلات اجتماع محور سلامت روان در محیط کار 

یکشنبه  22 مهر: تشخیص و مداخله زود هنگام اختلالات روان در محیط کار و افزایش بهره وری 

دوشنبه 23 مهر: تحقق مسئولیت اجتماعی کلان پروژه های صنعتی با پیوست سلامت روان

سه شنبه  24 مهر: سازگاری با بازنشستگی و سلامت روان 

هفته سلامت روان 1403(18 تا 24 مهر)

اولویت امروز؛سلامت روان در محیط کار

امروزه، یکی از جنبه های مهـم زنـدگی هـر فـردی را شغل وی تشکیل می دهد. شغل، علاوه بر اینکه هزینه هـای زندگی ما را تأمین می کند، نیازهای روانـی مـا، از قبیـل تحــرک روانــی و بــدنی، تمــاس اجتمــاعی، احــساس خودارزشمندی، اعتماد و توانمندی را نیز ارضا می نمایـد .سلامت روان و توجه به آن در تمام عرصه های زندگی از جمله زندگی فردی، اجتماعی و شغلی از اهمیت زیادی برخوردار است و بی توجهی به آن می تواند در کاهش کارایی، از دست رفتن نیروی انسانی و ایجاد عوارض جسمی و روانی تاثیرگذار باشد. بی توجهی به سلامت روان کارکنان موجب زائل شدن شکوفایی و توانایی بالقوه افراد می شود . یادگیری این نکته که در هنگام مواجهه با هیجانات منفی، استرس و تنیدگی، فرد چگونه تنش زدایی را انجام دهد، و از طریق چه روشی میزان استرس را کاهش دهد، می تواند اثرات مخرب تنش را در آدمی کاهش دهد و در نهایت در کاهش فرسودگی و استرس های محیط کار  نیز مؤثر واقع شود،از این رو یکی از مهارت های مهم در مقابله با مشکلات زندگی و همچنین حل چالش ها و ارتقاء تعاملات محیط های کاری، آشنایی با  راهکارهای کنترل و مهارت تنظیم هیجان است.

راهکارهای  کنترل و تنظیم هیجان در روابط و تعاملات افراد در محیط های کاری

دراینجا راهکارهایی در خصوص تنظیم سالم هیجانات در تعاملات محیط کار ارائه خواهد شد:

الف) هیجان های تان را بشناسید. نخستین گام در تنظیم هیجانات، برخورداری از دانش و آگاهی از هیجانات به ویژه هنگامی است که آنها را تجربه می کنیم. به دیگر بیان، من نمی توانم خشم خود را تنظیم کنم مگر آنکه آگاه باشم که در حال تجربه کردن خشم هستم.

ب) ارزیابی مثبت مجدد:  این راهبرد که به عنوان روشی برای قاب گیری مجدد یا دادن معنای مثبت به وقایع و اتفاقات به منظور تغییر تأثیر هیجانی آن تعریف شده است با خوش بینی، عزت نفس، درجه بالای عاطفه مثبت و درجه پایین عاطفه منفی، عملکرد بین فردی و سلامت رابطه مثبت و با اضطراب رابطه منفی دارد. ارزیابی مجدد، کمک می کند که درباره یک محرک هیجانی و بافت یا زمینه ای که آن محرک در آن رخ  داده است، مجددا فکر کنیم و از این طریق معنای جدیدی به آن محرک یا اتفاق داده و شدت هیجان منفی را کم کنیم.

پ) خودشفقت ورزی: از آنجایی که هیجان ها پدید ه های چالش برانگیزی هستند، ما اغلب سعی می کنیم آنها را نادیده بگیریم یا کنترل کنیم و به همین دلیل است که هیجان ها همچنان تداوم می یابند. افراد هم در محیط های کاری و هم در زندگی شخصی خود باید یاد بگیرند که که چطور هیجان های خود را با خودشفقت ورزی  مدیریت کنند و بپذیرند، به جای آنکه سعی کنند آنها را کنترل یا حذف نمایند. در واقع خودشفقت ورزی به فرد اجازه می دهد تا در لحظات دشوار از خودشان حمایت کند.

ت) مراقبه و آموزش تنفس عمیق: تنفس ابزاری باورنکردنی است که به ما امکان می دهد، هر زمانی که دچار چالش و تنش های در محیط کار شدیم،  به آرام کردن خود، ذهن آگاه شدن و ایجاد حس آرامش و امنیت در بدنمان بپردازیم.

ث) کاهش آسیب پذیری جسمانی فرد از هیجان: عواملی که باعث تضعیف و آسیب پذیری افراد می شوند، باید شناسایی و کنترل شوند. بسیاری از افراد می گویند که آنها در حالت خستگی، بی خوابی، بیماری و...  مستعد تجربه هیجانات منفی هستند و در این مواقع از کنترل هیجان های منفی، ناتوان هستند. پس  ضروری است برای کاهش آسیب پذیری جسمانی اقداماتی مانند: درمان بیماری  های جسمانی، تغذیه سالم و کافی، اجتناب از مصرف داروهای تأثیرگذار بر خُلق، خواب و استراحت کافی، و تحرک بدنی، مورد اهمیت واقع شوند.

چ) مقابله با افکارمنفی: پاسخ های منطقی، جملات مثبت، تقویت کننده و امیدبخشی هستند که افراد می توانند در پاسخ به افکار منفی و غیر منطقیخود در چالش ها و مشکلات محیط کاری و به منظور بهبود تعاملات خود با دیگران به کار گیرند.

ح) برقراری تعادل بین افکار و احساسات:  در این وضعیت فرد تنها به جنبه های خاصی از یک واقعیت و تجربه توجه می کند و جنبه های دیگر را نادیده می گیرد و به واسطه همین کار، هیجان های منفی شدیدی رامحل کار یا زندگی شخصی خود  تجربه می کند. به منظور ایجاد تعادل بین افکار و احساسات، افراد ضروری است  موارد زیر را رعایت کنند:

1- فرد در توجه به یک رویداد یا تبیین یک موضوع به همه جنبه های مربوطه توجه کند و از فیلترکردن دست بکشد.

2- علاوه بر توجه به نقاط ضعف و شکست ها به امتیازات و نقاط قوت خود نیز توجه کند.

خ) افزایش هیجانات مثبت: بسیاری از افرادی که تحت تأثیر هیجان های شدید و مغلوب کننده قرار دارند، هیجان های لذت بخش  خود را در نظر نمی گیرند یا هرگز فرصتی به خود نمی دهند تا هیجان های مثبت را تجربه کنند. در نتیجه بیشتر روی خشم، ترس و غم متمرکز می شوند و به ندرت هیجان های مثبت، مانند شادمانی، عشق و غرور را تجربه می کنند. برای افزایش هیجان های مثبت در محیط کار،  می توان از راهبردهایی مثل:  برنامه ریزی برای وقوع رویدادهای مثبت، برنامه ریزی فعالیت های لذت بخش، ارتباط با دیگران و اجتناب از مسسائل پر چالش استفاده کرد.

د) ذهن آگاهی نسبت به هیجانات مثبت: در مواردی ممکن است افراد نسبت به هیجانات و تجارب مثبت خود، حضور ذهن نداشته باشند و آنها را نادیده بگیرند. دلیل آن هم می تواند احساس شرم وگناه باشد. این احساسات اغلب تحت تأثیر قواعد ناکارآمد و مخربی همانند اینکه» من نباید  شاد باشم، آن هم وقتی که همه غمگین هستند« ، » من نباید با صدای بلند و ... قرار دارند. شناسایی این قواعد مخرب و اصلاح آنها به کمک فنون بازسازی شناختی ضروری است.

" گروه سلامت روانی اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان"