دسترسی به مراقبت دیابت

‌به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان، شعار اختصاصی سال 2022 دیابت نیز، با آموزش دیابت از آینده خود محافظت کنیم " Education to Protect Tomorrow " اعلام شده است.

عناوین، تاریخ و روز شمار هفته دیابت امسال را به شرح زیر است:

شنبه ۲۱ آبان: آموزش پیش دیابت، پیشگیری و شیوه زندگی سالم

یکشنبه ۲۲ آبان: آموزش دیابت، جامعه، مدارس و خانواده

دوشنیه ۲۳ آبان: با آموزش دیابت از آینده خود محافظت کنیم

سه شنبه ۲۴ آبان: آموزش دیابت، خود مراقبتی

چهارشنبه ۲۵ آبان: آموزش دیابت، رسانه و سلامت دیجیتال

پنج شنبه ۲۶ آبان: آموزش دیابت، ارائه دهندگان خدمت، پزشکان، پرستاران، مراقبین سلامت

جمعه ۲۷ آبان: آموزش دیابت، دسترسی به دارو و درمان و نقش بیمه ها

پیشگیری از بیماری دیابت

دیابت یکی از بیماری های شایع در جامعه امروزی است که عوارض متعددی در اعضای حیاتی بدن از جمله قلب، چشم، عروق، کلیه و پا ایجاد می کند. تقریباً تمام افراد تا حدودی ریسک ابتلا به دیابت از نوع ۱ و ۲ را دارند. تغییر سبک زندگی اولین توصیه متخصصین برای پیشگیری از دیابت است. پیشگیری همیشه یک روش موثر برای این است که خود را از خطر ابتلا به بیماری ها در امان نگه داریم و درگیر عوارض و اختلالات متعدد نشویم. در بیماری دیابت نیز می‌توانیم چنین رفتاری داشته باشیم و تا حدود زیادی مطمئن باشیم که به دیابت نوع ۲ مبتلا نمی‌شویم.

برای پیشگیری از ابتلا به دیابت نوع ۲  توصیه های زیر را جدی بگیرید:

اگر اضافه وزن دارید، وزنتان را با تغذیه سالم و ورزش کاهش دهید.

درصورتی‌که چربی خونتان بالاست، چربی LDL و تری گلیسیرید را با رعایت دستورالعمل‌های پزشکی کاهش دهید.

اگر سابقه خانوادگی ابتلا به دیابت دارید و در معرض ابتلا به دیابت نوع ۲  می باشید، حتماً انجام غربالگری‌های دوره‌ای قند خون را جدی بگیرید. مراقب سطح قند خون خود باشید و در فواصل زمانی معین جهت انجام غربالگری اقدام کنید.

مصرف غذاها و نوشیدنی‌های حاوی قند را محدود کنید. سعی کنید عادات غلط غذایی را از سبک زندگی خود حذف کنید.

بیشتر از غذاهای حاوی فیبر استفاده کنید و کربوهیدرات مصرفی را کاهش دهید.

میوه و سبزیجات غیرنشاسته‌ای را به بشقاب غذایی تان اضافه کنید.حبوبات، گوشت و مرغ بدون چربی بخورید، ماهی‌های چرب را وارد برنامه غذایی‌تان کنید و مصرف غلات کامل را فراموش نکنید.

مصرف شیرینی و غذاهای فرآوری شده را ترک کنید.

ورزش یکی از پایه های درمان دیابت است. پیاده روی روزانه منظم (حداقل روزی ۳0 دقیقه) می‌تواند بسیاری از عوارض دیابت را به تأخیر اندازد.

بیشتر مبتلایان به دیابت نوع دو، اضافه وزن دارند و به همین دلیل کاهش وزن یکی از اصول درمانی این نوع دیابت به حساب می آید.

آسیب اعصاب (نوروپاتی) یکی از اصلی‌ترین عوارض دیابت است که به چندین شکل خود را نشان میدهد، شایع ترین شکل آن به صورت بی‌حسی، سوزن سوزن شدن و یا مورمور شدن در پاها است.

مبتلایان به دیابت چگونه باید زندگی کنند ؟

آگاهی بیماران و خانواده آنان در زمینه مراقبت از پا و پیشگیری از زخم پای دیابتی نقش بسیار مهمی در پیشگیری از ایجاد زخم پا و قطع عضو در بیماران مبتلا به دیابت دارد. بیماران مبتلا به دیابت، با خودمراقبتی می‌توانند نقش بسیار مهمی در کنترل بیماری دیابت و پیشگیری از بروز عوارض آن  داشته باشند. شیوه زندگی مبتلایان به دیابت باید بر هفت اصل زیر استوار باشد:

رژیم غذایی مناسب

ورزش یا پیاده روی منظم

کاهش وزن

مصرف مرتب داروها

اندازه گیری قند خون

آشنایی با عوارض بیماری

مراقبت از پاها

توصیه های خودمراقبتی برای  بیماران دیابتی به منظور پیشگیری از بروز پای دیابتی

هر روز به ویژه بعد از فعالیت روزمره یا ورزش، پاهای خود را معاینه کنید و به دنبال زخم، قرمزی، تاول، خراشیدگی، تورم، تغییر رنگ، زخم، ترک‌خوردگی و ترشح اطراف ناخن باشید.

هر روز بعد از فعالیت روزمره یا ورزش، پای خود را با آب ولرم و صابون معمولی بشویید.

پاهای خود را خوب خشک کنید؛ به خصوص خشک بودن بین انگشتان پا خیلی مهم است، چون عفونت در جای مرطوب بیشتر به وجود میآید.

هنگام شستشوی پا، ضمن استفاده از آب با حرارت ملایم توجه داشته باشید که زمان این استحمام طولانی نشود. زیرا پوست پا بیش از اندازه نرم میشود و امکان کنده شدن آن وجود دارد.

بعد از شستشو و استحمام، پوست دست و پای خود را با یک کرم یا روغن معمولی چرب کنید اما توجه داشته باشید بین انگشتان پای شما به هیچ وجه چرب نشود.

پاهای شما به غیر از معاینه توسط خودتان، باید حداقل سالی دوبار توسط یک پزشک هم معاینه شود؛ تا هم اعصاب آن معاینه شوند، هم آسیب هایی که شما متوجه آنها نشده اید، تشخیص داده شود.

ناخن های پا را کوتاه نگه دارید. در ضمن توجه داشته باشید ناخن ها نباید از ته گرفته شوند.

درصورتی که دید شما مشکل دارد، شخص دیگری ناخن های شما را کوتاه کند.

ناخن های پایتان را صاف بگیرید تا گوشه هایش در گوشت کنار ناخن فرو نرود. قبل از ناخن گرفتن همیشه انگشتان پای خود را در آب ولرم بگذارید تا ناخن های شما نرم شوند.

جوراب های مناسب نخی یا کتانی بپوشید و روزانه آنها را تعویض کنید. از پوشیدن جوراب های رفو شده یا پاره خودداری کنید.

اگر دچار مشکلاتی مثل پینه، میخچه، قوزک اضافه، انحراف انگشت یا ناخن های فرورفته هستید، حتماً با پزشک خود برای برطرف کردن آنها مشورت کنید و به هیچ وجه، خودتان با درمان های خانگی سعی در درمان آنها نکنید.

هر زخم، سوراخ، خراش، بریدگی یا دردی در پای خود را حتماً به پزشک اطلاع دهید.

هرگز سیگار نکشید چون سیگار باعث کاهش گردش خون در انتهای اندام ها می‌شود.

مواد شیمیایی را برای برطرف کردن میخچه و پینه به کار نبرید و ازمحلول های ضدعفونی کننده قوی استفاده نکنید.

همیشه کفش بپوشید؛ به خصوص اگر قدرت بینایی شما افت کرده و حس پاهایتان را از دست داده اید.

از کفش راحت، پاشنه کوتاه و پنجه پهن استفاده کنید. از پوشیدن کفش های تنگ و گشاد پرهیز کنید. جنس کفش باید چرم باشد و توجه داشته باشید خرید کفش در اواخر روز (زمانی که پاها بزرگترین اندازه را دارند) صورت گیرد.

در فصل زمستان مطمئن شوید که کفش های شما برای جوراب ضخیم به اندازه کافی جا دارند.

قبل از پوشیدن کفش، داخل و کناره های آن را از نظر وجود مواردی چون جسم خارجی و سنگریزه بررسی کنید.

این جمله که « این کفش را بپوشید، بعداً جا باز می کند » اگر هم در مورد بقیه درست باشد، درباره شما صادق نیست. کفش تنگ قبل از آن که به جا بازکردن برسد، ممکن است باعث قطع شدن پای شما شود پس توجه داشته باشید کفش شما باید کاملا متناسب با پای شما باشد، نه تنگ و نه گشاد.

هر 4تا  6ساعت کفش های خود را برای استراحت پاهایتان درآورید.

حتی در اتاق هم پابرهنه راه نروید. یک خار کوچک داخل فرش، تکه نان خشک شده و هر چیز دیگری می تواند، خیلی آسان باعث زخم شدن پای شما شود.

از نزدیک کردن پای خود به آتش، بخاری، شوفاژ و هر وسیله گرمایی دیگر خودداری کنید.

از کیسه آب گرم برای گرم کردن پاهایتان استفاده نکنید.

در صورت سردی پاها، جوراب پوشیده، پاهایتان را در معرض حرارت مستقیم آتش یا بخاری قرار ندهید.

بر روی سطوح داغ مانند شن های ساحل یا سیمان کنار استخر شنا با پای برهنه راه نروید. در صورت وجود یک ضایعه جدید (قرمزی، تورم، درد پا یا هرگونه زخم یا تاول) فوری پزشک خود را آگاه کنید و تا زمان معاینه، پاهای خود را استراحت دهید.

از پوشیدن بیش از یک جفت جوراب اجتناب کنید، این کار می تواند باعث ایجاد تاول در پای شما شود.

اگر ناخن های شما خیلی ضخیم هستند یا رنگ آنها زرد یا سیاه شده، درباره نوع درمان با پزشک و یا پرستار مشورت کنید.

در صورت وجود هرگونه تغییر شکل پا یا بدفرمی در انگشتان پا از کفش های مخصوص که توسط متخصص برای شما تجویز میشود، استفاده کنید.

هنگام نشستن به مدت طولانی روی صندلی یا در حال درازکش، از قرار دادن ساق پاها روی همدیگر اجتناب کنید، زیرا این عمل موجب ایجاد فشار روی عروق خونی و اعصاب پاها شده و منجر به اختلال جریان خون در اندام ها می شود.

موقع نشستن، پاها را بالا نگه دارید. گذاشتن زیرپایی در زیر پاها می تواند کمک کننده باشد.

به خاطر داشته باشید که بیشترین قطع عضوها با یک زخم ساده شروع میشود.

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان سمنان