درباره فشار خون چه می دانیم؟

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان، فشار خون (Hypertension) نیرویی است که جریان خون بر دیواره رگ ها وارد می ­کند. این فشار با میلیمتر جیوه اندازه­ گیری می­ شود. فشار خون بالا یعنی فشار در شریان ها بالاتر از محدوده مجاز است.

فشار خون با دو عدد نشان داده می ­شود، مثلا  mm Hg 112/78، که عدد بالایی یا بزرگتر (فشار سیستولیک)، فشار لحظه ضربان قلب است. عدد پایینی یا عدد کوچکتر (فشار دیاستولیک)، فشار لحظه استراحت قلب بین دو ضربان است.

فشار خون نرمال حدود mm Hg  120/80 است.

فشار خون بالا معمولا بدون نشانه و علامت بوده و به همین خاطر بسیار خطرناک است.

اما قابل کنترل می­ باشد.

آیا من در خطر ریسک فشار خون بالا هستم؟

ریسک فاکتورهایی وجود دارند که احتمال بروز فشار خون بالا را افزایش می­ دهند. برخی از این عوامل اکتسابی و برخی غیر اکتسابی هستند.

عوامل غیر اکتسابی:

* کشیدن سیگار یا در معرض دود سیگار قرار گرفتن

* دیابت

* چاقی و افزایش وزن

* کلسترول بالا

* رژیم غذایی ناسالم (سدیم زیاد، پتاسیم کم، مصرف الکل)

* فعالیت بدنی

عوامل اکتسابی:

* سابقه خانوادگی فشار خون بالا

* نژاد

* افزایش سن

* جنسیت (مردان بیشتر درگیر می­شوند.)

* برخی بیماری ­ها

* انسداد تنفس در هنگام خواب

* وضعیت اجتماعی- اقتصادی و فشارهای روانی، هم از ریسک فاکتورهای فشار خون هستند. این مسائل دسترسی به نیازهای اولیه زندگی مانند دارو، مراقبت­های بهداشتی- درمانی حرفه­ ای، توانایی تطبیق با تغییرات سبک زندگی را تحت تاثیر قرار می­ دهند.

چطور می­توانم بفهمم که به فشار خون بالا دچار هستم؟       

تنها راه دانستن اینکه فشار خون بالا دارید یا نه، اندازه­ گیری منظم فشار خون است. برای تشخیص فشار خون بالا، پزشک یا مراقب سلامت، در چند مراجعه، فشار خون شما را اندازه می­ گیرد و معدل آن را محاسبه کرده و مبنای کار قرار می­ دهد.

با فشار خون بالا چه کنم؟

* سیگار نکشید و در معرض دود سیگار قرار نگیرید.

* وزن خود را در یک مقدار مناسب، ثابت نگه دارید.

* رژیم غذایی سالمی داشته باشید و چربی­های اشباع و ترانس را کاهش دهید. از میوه و سبزیجات بیشتری استفاده کنید. غلات کامل و لبنیات کم چرب را در رژیم غذایی خود بگنجانید.

* مصرف نمک را کاهش دهید و غذاهایی با پتاسیم بیشتر مصرف کنید.

* الکل مصرف نکنید.

* فعالیتهای بدنی بیشتری داشته باشید. 150 دقیقه تحرک بدنی با شدت متوسط یا 75 دقیقه تحرک بدنی با شدت زیاد در هفته و یا ترکیبی از این دو را در طول هفته داشته باشید. فعالیتهای تقویت عضله را برای دو روز در هفته به سایر فعالیتهای بدنی خود اضافه کنید.

* در صورت ابتلا به فشارخون بالا داروهای خود را به صورت منظم و طبق دستور پزشک مصرف کنید.

* از استرس بپرهیزید

* آگاه باشید که فشار خونتان را باید در محدوده مناسب ثابت نگه دارید.

* چنانچه فشارخون نرمالی دارید از اندازه گیری فشارخون دوره ای خود، غافل نشوید.

چطور می ­توانم بیشتر راجع به فشار خون بدانم؟

با مراجعه و پرسیدن از:

* پزشک

* مراقبین سلامت در مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاه­ های سلامت و خانه­ های بهداشت

* سامانه های معتبری همچون سامانه وزارت بهداشت (وبدا و ...)

آیا سوالی از پزشک یا مراقب سلامت خود دارید؟

چند دقیقه وقت بگذارید و سوالات خود را در بر روی یک برگ کاغذ بنویسید و هنگام مراجعه، بپرسید.

به عنوان مثال:

* آیا باید برای همیشه دارو مصرف کنم؟

* فشار خون من چقدر باید باشد؟

منابع: WHO، CDC

با نظر دکتر محمدناصر رهبر مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری های معاونت بهداشتی دانشگاه

مترجم: مارال صمصامی، کارشناس روابط عمومی دانشگاه