ظروف يکبار مصرف گياهي

 روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی سمنان؛

ظروف يکبار مصرف گياهي، بهترين گزينه براي پخش نذري در ايام محرم

ايام محرم و صفر ، زماني است که بیشتر هیئت‌ها و مردم اقدام به پخش غذای نذری می‌کنند . امروزه استفاده از ظروف یکبار مصرف پلاستيكي رواج زيادي يافته است و به ويژه هنگام توزیع و پخش غذاي نذري در ماه های محرم و صفر به ‌وفور از اين ظروف استفاده مي شود و اين در حالى است كه اغلب مردم ازخطرات و موارد استفاده از اين ظروف‌ آگاهی و اطلاعات لازم را ندارند . ظروف يكبار مصرف پلاستيكي با توجه به نوع پلي‌مري كه در توليد آن بكار رفته ، انواع مختلفي داشته و هر يك كاربردهاي خاص خود را دارند . نام اختصاري مربوط به جنس اين ظروف در زير ظرف حك شده است كه قبل از هر گونه استفاده بايد به آن توجه نموده و بر اساس آن مورد استفاده قرار داد .

متخصصان تغذیه و سلامت معتقدند استفاده از ظروف یکبارمصرف پلاستيكي ( عموما پلی استایرن ) موجب از بین رفتن ویتامین ها و پروتئین های موجود در غذا، ورود مواد سمی به غذا و تجمع این مواد سمی در بافت چربی بدن خواهد شد که بتدریج موجب مشكلات عصبي، کم شدن پلاکت‌ها و هموگلوبین، غیرعادی شدن کروموزوم‌ها، شیوع انواع سرطان‌ها و انتقال مواد خطرناک از طریق ژن ها از نسلی به نسل دیگر خواهد شد ، به عبارت ديگر مواد تشكيل دهنده ظروف يکبار مصرف پلاستيكي به ‌گونه‌اي است که هنگام مواجهه با دماي بالا معضلات بهداشتي زيادي را به‌ وجود آورده و باعث ايجاد بيماري هاي زيادي مي شوند.

نوع ديگري از ظروف يكبار مصرف پلاستيكي، ظروف يكبار مصرف فومي سفیدرنگ مي باشد اين ظروف مقاومت بیشتری نسبت به ظروف پلی استایرن شفاف دارند و تا دمای 70 تا 80 درجه، مواد سمی آنها تجزیه نمی شود اما چنانچه غذای داغی با دمای بالاتر از 70 تا 80 درجه در این ظروف نگهداری شود و یا اینکه زمان نگهداری غذا در این ظروف بیشتر از 4 ساعت باشد اثرات سمی آن ، مواد غذایی را تحت تاثير قرار داده و بر سلامت انسانها اثر می گذارد.

 مشكلات زيست محيطي از ديگر آسيبهاي ظروف يكبار مصرف پلاستيكي است. پلاستیک‌ها زمانی که وارد چرخه طبیعت می‌شوند، لایه محافظی به شکل عایق در دل خاک ایجاد می‌کنند و ۳۰۰ تا ۵۰۰سال طول می‌کشد تا تجزیه شوند. و طول عمر پسماند این مواد،آلودگی منابع زیرزمینی و خاکی را نیز در پی خواهد داشت و تا حد قابل توجهی باعث کاهش حاصلخیزی زمین کشاورزی می شود.

 ظروف يكبار مصرف  گياهي بهترين گزينه  :

بهترين راه براي پيشگيري از عواقب نامطلوب استفاده از ظروف پلاستيكي ، جايگزين كردن آن با ظروف يكبار مصرف گياهي است كه منشاء آنها غالبا مواد نشاسته ای مانند ذرت، برنج، سیب زمینی و گندم است. ظروف یکبار مصرف گیاهی در مدت 3-6 ماه در طبیعت تجزیه شده و به موادی سازگار با محیط زیست تبدیل می شوند، همچنین از بقایای آنها می توان در خوراک دام استفاده نمود .

از آنجا سلامتي برترين نعمت الهي است و نباید با رعایت نکردن اصول بهداشتی آن را به خطر بیندازیم، توجه به نكات بهداشتي به شرح ذيل در اين ايام توصيه ميشود :

توصيه هاي بهداشتي  در تهيه و توزيع غذاي نذري:

• براي توزيع غذا و نوشيدني هاي نذري ، حتي المقدور از ظروف يكبار مصرف گياهي استفاده نماييد . در صورت توزیع غذای گرم، چرب یا ترش مزه، استفاده از ظروف یک بار مصرف گیاهی در اولویت قرار دارد. از ظروف یک بار مصرف آلومینیومی نیز می‌توان به عنوان اولویت بعدی در توزیع این نذورات استفاده کرد.
• برای توزیع چای، شیر داغ یا هر نوع نوشیدنی‌ دیگر نیز لازم است از ظروف یک بار مصرف گیاهی و ظروف یکبار مصرف آلومینیومی استفاده شود.
• استفاده از ظروف یکبار مصرف کاغذی، پلی اتیلن و … برای توزیع نذورات گرم به هیچ وجه مناسب نیست و از این ظروف می‌توان برای توزیع مواردی نظیر میوه، سبزی خوردن، نوشیدنی‌های سرد و … استفاده کرد. 
• ظروف یك بار مصرف پلاستيكي بی‌رنگ و شفاف فقط برای غذاها و نوشیدنی‌های سرد مناسب هستند و نباید برای نوشیدنی‌ها و غذاهای داغ استفاده شوند. همچنین ظروف یك بار مصرف پلاستيكي سفید رنگ و فوم دار برای مواد غذایی سرد، گرم و مرطوب مناسب هستند، ولی برای مواد غذایی داغ نباید استفاده شوند .
• پس از استفاده از لیوان های یکبار مصرف، آنها را بشکنید تا مجددا استفاده نشوند.
• هنگام خريد ظروف يكبار مصرف ، حتما به شماره پروانه ساخت درج شده بر روی بسته بندی، علامت كف ظرف، نام شركت سازنده، مثلثي كه در آن نوع جنس پلي‌مر نوشته شده و علامت گرید غذایی ( تصويرقاشق و چنگال ) که در كف ظرف مورد نظر حك حرارتی  شده باشد توجه نماييد و ظروفي استفاده نماييد كه  داراي پروانه هاي بهداشتي از وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي باشند .
• ظروف یکبار مصرفی که از مواد دست دوم تهیه می شوند بیشترین اثر را بر سلامت انسانها دارند این ظروف از ظاهرشان که معمولا شکننده هستند و یا آنچه در آنها ضایعات و دانه های سیاه رنگ یا مواد رنگی مشخص می شود قابل تشخیص هستند.
• رعایت بهداشت فردی توسط تهیه کنندگان و توزیع کنندگان نذورات لازم و ضروري است وتوجه نماييد کسانی که اقدام به طبخ غذا می‌کنند بايد داراي کارت معاینه پزشکی باشند . 
• به رعايت اصول بهداشتی در آبدارخانه ‌هاي مساجد و هيئت ها  توجه ويژه اي شود .
• نذورات غذایی پخته شده تا 1.5 و نهایتا دو ساعت بعد از پخت توزيع و مصرف شود و اگر قرار است نذری پس از برگزاری مراسم عزاداری توزیع شود باید حتما آن را گرم نگه داشته و استفاده کنند. هرگونه بسته بندی غذا در ظروف یکبار مصرف براي بیش از 1.5 تا دو ساعت توصیه نمی‌شود.
• در صورت استفاده از سبزی خوردن باید به نحوه صحیح شستشوي سبزی‌ها دقت شود و مراحل چهارگانه پاکسازی، شستشوی اولیه، انگل زدایی و گند زدایی و شستشوی نهایی باید رعایت شود هم چنين استفاده ازفراورده‌های لبنی پاستوریزه مورد تاکید است.
• در تهیه مواد غذایی سعی کنیم غذا ها با نمک کم طبخ شود و هم چنين استفاده از نمک تصفیه شده یددار در تهیه غذا مورد تاکید است .
• به جمع‌آوری ظروف یکبار مصرف بعد از استفاده توجه شود زيرا ریخته شدن انبوهی از این ظروف در معابر شهری و اطراف حسینیه‌ها و هیات هاي عزادار زیبنده شهر و این مراسم بزرگ مذهبی و دینی نیست.

                                                      معاونت بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني سمنان