«سیب سلامت» مجوز پرخوری نیست؛ هشدار معاونت غذا و دارو دانشگاه درباره مصرف چیپس و پفک
مدیر نظارت و ارزیابی فرآوردههای خوراکی، آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان با تأکید بر ضرورت مصرف متعادل چیپس و پفک گفت: داشتن نشان «سیب سلامت» به معنای مفید بودن یک محصول یا مجوز مصرف نامحدود آن نیست، بلکه نشاندهنده تولید محصول در شرایط مورد تأیید و تحت نظارت است.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان، چیپس و پفک سالهاست جای خود را در میان تنقلات بسیاری از خانوادهها باز کردهاند؛ محصولاتی که در عین محبوبیت، به دلیل میزان بالای نمک، چربی و کالری، همواره درباره مصرف بیش از اندازه آنها هشدار داده میشود. در این میان، یکی از پرسشهای پرتکرار مصرفکنندگان این است که اگر این محصولات برای سلامت مضر هستند، چرا برخی از آن ها نشان «سیب سلامت» دریافت میکنند؟
مشاور اجرایی و مدیر نظارت و ارزیابی فرآوردههای خوراکی، آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان، در گفتوگو با روابط عمومی این معاونت در پاسخ به این پرسش اظهار کرد: هیچ ماده غذایی را نمیتوان صرفاً خوب یا بد دانست و آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، میزان و دفعات مصرف است.
دکتر شهرام صبوریراد بیان نمود: چیپس و پفک معمولاً کالری بالا، نمک نسبتاً زیاد و چربی قابل توجهی دارند و از نظر ارزش تغذیهای در مقایسه با وعدههای اصلی غذایی، جایگاه پایینتری دارند. مصرف مداوم و حجم بالای این محصولات میتواند در طولانیمدت احتمال اضافهوزن، چاقی، فشار خون بالا و برخی بیماریهای متابولیک را افزایش دهد.
وی با بیان اینکه مصرف گهگاهی و متعادل این محصولات در افراد سالم معمولاً مشکل خاصی ایجاد نمیکند، تأکید کرد: مسئله اصلی، تبدیل شدن چیپس و پفک به بخشی ثابت و پرحجم از رژیم غذایی است. این محصولات باید در حد یک تنقلات و با مقدار محدود مصرف شوند و نباید جایگزین وعدههای اصلی و مواد غذایی مغذی شوند.
مشاور اجرایی معاونت غذا و داروی دانشگاه درباره مفهوم نشان «سیب سلامت» نیز تصریح کرد: سیب سلامت به معنای مفید بودن محصول نیست. این نشان بیانگر آن است که محصول در یک واحد تولیدی دارای مجوز تولید شده و مواد اولیه، فرآیند تولید و محصول نهایی آن مطابق ضوابط و الزامات تعیینشده مورد بررسی و کنترل قرار گرفته است.
مدیر نظارت و ارزیابی فرآوردههای خوراکی، آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی دانشگاه ادامه داد: محصولات دارای مجوز از نظر آلودگیهای میکروبی و شیمیایی، فلزات سنگین، میزان افزودنیها، نمک و روغن و همچنین ضوابط مربوط به برچسبگذاری، تاریخ تولید و انقضا و شرایط نگهداری کنترل میشوند. بنابراین دریافت مجوز به معنای توصیه به مصرف بدون محدودیت نیست.
وی با اشاره به تفاوت محصولات دارای پروانه ساخت با چیپس و پفکهای فلهای گفت: تفاوت این محصولات تنها در نوع بستهبندی نیست، بلکه کنترل مواد اولیه، فرآیند تولید، کیفیت روغن، افزودنیها، شرایط نگهداری و قابلیت ردیابی از مهمترین وجوه تمایز آنهاست.
دکتر صبوریراد توضیح داد: در واحدهای تولیدی دارای مجوز، مواد اولیهای مانند سیبزمینی، ذرت، روغن و ادویهها از نظر برخی آلودگیها، سموم قارچی، باقیمانده سموم کشاورزی و فلزات سنگین مورد بررسی قرار میگیرند؛ اما در بسیاری از محصولات فلهای، مصرفکننده اطلاعات قابل اتکایی درباره منشأ مواد اولیه و نحوه کنترل آنها در اختیار ندارد.
وی کیفیت روغن را نیز یکی از عوامل مهم در سلامت این محصولات دانست و گفت: در کارخانههای دارای مجوز، کیفیت و استاندارد روغن و شاخصهای اکسیداسیون آن مورد کنترل قرار میگیرد؛ در حالی که در تولیدات فاقد مجوز، احتمال استفاده نامناسب یا چندباره از روغن وجود دارد و حرارت بالا و اکسید شدن روغن میتواند ترکیبات نامطلوبی ایجاد کند.
مدیر نظارت و ارزیابی فرآوردههای خوراکی، آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی معاونت غذا و دارو دانشگاه با تأکید بر اینکه بستهبندی استاندارد فقط برای زیبایی محصول نیست، اظهار کرد: بستهبندی مناسب از محصول در برابر رطوبت، گردوغبار، حشرات، نور و آلودگیهای احتمالی محافظت میکند و به حفظ کیفیت آن کمک میکند؛ در حالی که محصولات فلهای ممکن است برای مدت طولانی در معرض هوا، نور و تماس افراد مختلف قرار داشته باشند.
دکتر صبوریراد همچنین قابلیت ردیابی را از مزایای مهم محصولات دارای مجوز برشمرد و گفت: در صورت بروز مشکل، محصول دارای مجوز را میتوان از طریق اطلاعاتی مانند شماره پروانه ساخت، شماره بچ تولید و مشخصات کارخانه شناسایی و در صورت نیاز از بازار جمعآوری کرد؛ امکانی که در مورد محصولات فاقد نام و نشان و مجوز، بهمراتب محدودتر است.
وی در پایان تأکید کرد: اگر مصرفکننده بین یک محصول دارای پروانه ساخت و نشان «سیب سلامت» و یک محصول فلهای فاقد نام و نشان قرار گیرد، محصول دارای مجوز انتخاب ایمنتری است؛ اما این موضوع به هیچ عنوان به معنای مصرف بیشتر یا بدون محدودیت نیست.
مشاور اجرایی معاونت غذا و داروی دانشگاه خاطرنشان کرد: چیپس و پفک باید صرفاً بهعنوان تنقلات، بهصورت گهگاهی و در مقدار بسیار محدود مصرف شوند و بخش اصلی رژیم غذایی افراد را مواد غذایی مغذی مانند میوهها، سبزیجات، غلات کامل، لبنیات، حبوبات و منابع پروتئینی سالم تشکیل دهد.