صفحه اصلي > مقالات > نمایش مقاله 
نمایش مقاله
 
تهیه و تدوین:آزاده علیزاده گرجی –کارشناس سلامت سالمندان و میانسالان
به مناسبت هفته تکریم منزلت سالمندان

شعار امسال "نه علیه هرگونه تبعیض سنی"

به مناسبت هفته تکریم منزلت سالمندان " 4 لغایت 10 مهرماه "

 هر ساله 4 لغایت 10 مهرماه " هفته تکریم منزلت سالمندان " نامگذاری و شعار امسال " نه علیه هرگونه تبعیض سنی " عنوان گردیده است. از آنجایی که بیماری آلزایمر یا فراموشی یکی از بیماری های شایع در سنین سالمندی است ؛ در این مقاله سعی شده است تا به بیان علایم هشدار دهنده و راههای پیشگیری از این بیماری پرداخته شود.

بیماری آلزایمر شایعترین علت دمانس یا فراموشی در سنین سالمندی است. علایم آن شامل از دست دادن حافظه ، قضاوت ، استدلال و تغییراتی در حالات و رفتار سالمند می باشد . از آنجا که بیماری آلزایمر شروعی تدریجی و خاموش دارد ، ممکن است بطور جدی به آن پرداخته نشده و به اشتباه  بخشی از روند طبیعی پیری در نظر گرفته شده و در نهایت عدم تشخیص بیماری را در پی داشته باشد.

ده علامت هشدار دهنده آلزایمر یا فراموشی

1-               اختلال حافظه :اختلال حافظه در حدی که در انجام فعالیتهای روزانه ، مشکل ایجاد نماید . افراد معمولی ممکن است یک قرار ملاقات ، اسم همکار و یا شماره تلفن دوستی را فراموش کنند و سپس بخاطر آورند. اما افراد مبتلا به بیماری آلزایمر اغلب مسائلی را که اخیرا اتفاق افتاده ، فراموش می نمایند و هرگز هم بخاطر نمی آورند.

2-               مشکلات در انجام کارهای عادی : فرد پرمشغله ممکن است گهگاهی حواسش پرت شود. مثلا هویچی را که برای استفاده و در کنار غذای اصلی پخته است، بر روی اجاق گاز جا گذارده ، تا پایان صرف غذا هم بخاطر نیاورد. اما افراد مبتلا به بیماری آلزایمر به تدریج توانایی پخت غذا به شیوه سابق را از دست میدهند و گاهی نیز فراموش می نمایند که غذا خورده اند.

3-               ضعف بیان : برای همه افراد پیش می آید که در پیدا کردن لغات مناسب دچار مشکل شوند. ولی افراد مبتلا به آلزایمر گاهی کلمات ساده را از یاد می برند و لغات نامناسب جایگزین می نمایند؛ در نتیجه جملات آنها نامفهوم می شوند. اشتباهات دستوری و ناتوانی دنبال کردن یک موضوع از دیگر نشانه های این بیماری می باشد.

4-               گم کردن زمان و مکان : بطور طبیعی گاهی اوقات ممکن است افراد روزهای هفته ، تاریخ روز و یا مقصدشان را فراموش کنند ولی دوباره با تمرکز آنها را به یاد بیاورند.  فرد مبتلا به آلزایمر ممکن است در خیابان راه خود را گم کند و نداند که چگونه به آنجا رفته است و یا نتواند راه خانه را پیدا نماید.

5-               ضعف یا کاهش قضاوت : ممکن است فرد مبتلا به بیماری عفونی مراجعه به پزشک را به تعویق بیندازد ولی بلاخره این کار را انجام دهد . اما فرد مبتلا به آلزایمر نه مشکلاتش را درک می کند و نه مراجعه به پزشک را ضروری می داند. همچنین اختلال در تصمیم گیری های ساده مانند پوشیدن لباس های زمستانی در گرمای تابستان از دیگر علایم هشدار دهنده بیماری آلزایمر است.

6-               مشکلات در تفکر ذهنی : گاه و بیگاه ممکن است افراد رسیدگی به حسابهای مالیاتیشان را مشکل بدانند اما فرد مبتلا به بیماری آلزایمر به تدریج ارقام را فراموش می کند و نمی داند با آنها چکار کند.

7-               جابجا گذاشتن اجسام : هر کسی ممکن است موقتا کلید یا کیف پولش را سر جایش نگذارد ولی این افراد ممکن است اجسام را در جاهای نامربوط بگذارند. مثلا گذاشتن اطو در فریزر و یا ساعت مچی در قندان.

8-               تغییرات در حالات و رفتار : همه ممکن است گهگاهی غمگین و یا بدخلق باشند اما در افراد مبتلا به آلزایمر خلق بیمار میتواند سریعا تغییر کند و بدون هیچ دلیلی ، آرامش به اشک و خشم تبدیل شود.

9-               تغییرات در شخصیت : به صورت طبیعی ممکن است شخصیت افراد با افزایش سن کمی تغییر نماید ولی تغییر شخصیت در فرد مبتلا به آلزایمر می تواند شدیدتر باشد. این تغییرات شامل سردرگمی ، ترس و بدبینی ، بی تفاوتی و یا بروز رفتارهای نامناسب می باشد.

10-          از دست دادن انگیزه : بطور طبیعی افراد گاهی از کار در منزل ، فعالیتهای شغلی و یا وظایف اجتماعی خسته می شوند ولی در نهایت و پس از کمی استراحت دوباره انگیزه های خود را باز می یابند.  اما فرد مبتلا به آلزایمر ممکن است نسبت به وقایع و رویدادهای محیط زندگی و خانواده اش کاملا بی تفاوت بنظر آید.

 

برای پیشگیری از بیماری آلزایمر چه باید کرد ؟

از ذهن خود بیشتر استفاده کنید: مغز خود را همیشه فعال نگه دارید. هر روز یک کار تازه انجام دهید و یا روش انجام کارهای روزمره را تغییر دهید.  برای بکار گرفتن ذهن خود از بازیهای مختلف مانند شطرنج ، پازل ، جدول کلمات و ارقام و بازیهای حافظه ای استفاده نمایید. یک فعالیت جدید را آغاز و پیگیری نمایید ، به فراگیری یک زبان جدید بپردازید ، نواختن یک آلت موسیقی را بیاموزید ، در یک کلاس جدید شرکت نمایید ، به موزه و مکانهای تفریحی بروید ، خود را سرگرم کرده و لذت ببرید.

معاشرت کنید :  داشتن روابط اجتماعی عامل مهمی در جلوگیری از ابتلا، به آلزایمر می باشد. بنابراین با افراد خانواده و دوستان و همسایگان تماس تلفنی و رفت و امد داشته باشید. با افراد مثبت معاشرت کنید. هر چه سرگرمتر باشید بهتر است.

غذای سالم انتخاب کنید : از میوه ها و سبزی جاتی که رنگ تیره دارند مانند انگور سیاه ، تمشک ، شاتوت ، اسفناج ، سبزی خوردن ، ماهی و روغن کانولا استفاده نمایید.

ورزش کنید: فعالیت بدنی مستمر بطور محسوس خطر ابتلا به سکته قلبی ، سکته مغزی ، دیابت و بیماری آلزایمر را کاهش می دهد.

به اعداد توجه کنید : فشارخون ، کلسترول ، قند خون ، وزن خود را در حد متعادل نگهدارید. اگر مبتلا به دیابت هستید مهم است که آن را کنترل نمایید.

عاقلانه انتخاب کنید: از کشیدن سیگار و نوشیدن الکل خودداری نمایید.

فشارهای عصبی را کاهش دهید : از تمرینهای تمدد اعصاب مثل مراقبه استفاده کنید.

به سلامت خود اهمیت دهید : برای معاینات دوره ای و یا در صورت بروز هر گونه عارضه مهم به پزشک خود مراجعه نمایید.

از ضربه به سر پیشگیری نمایید: ضربه های مکرر وارد شده به سر ، عامل خطری است که می تواند به مغز آسیب رسانده و خطر ابتلا به بیماری آلزایمر را تشدید نماید. با پیشگیری از ضربه ، امروز و آینده از مغز خود مراقبت می کنید. از کلاه ایمنی استاندارد برای فعالیتهایی مانند موتورسواری ، دوچرخه سواری  و غیره استفاده کنید. ایمن رانندگی کنید و از کمربند استفاده کنید. با استفاده از نردبان از افتادن پیشگیری کنید.

قسمت دوم:

آیا شما از یک فرد مبتلا به بیماری آلزایمر مراقبت می کنید؟

مراقبت کردن از یک فرد مبتلا به بیماری آلزایمر می تواند بسیار طاقت فرسا باشد. حتی در صورت برخورداری از نیروی جوانی و سلامتی کامل مراقبت کننده ، این مراقبت وظیفه ای بسیار دشوار بوده و نیاز به زمان و نیروی بسیار دارد. بنابراین برای تداوم در امر مراقبت مهم است که با شناخت علایم فشارهای عصبی و دانستن راهکارهایی جهت تقلیل این فشارها از خود مراقبت نموده ، ضربه هایی را که در این مسیر بر جسم و عواطف شما وارد می شود، کاهش دهید. یک مراقبت کننده باید اول از خود مراقبت نماید زیرا که او مهمترین شخص در زندگی یک بیمار مبتلا به آلزایمر است.

فهرست زیر شامل علایم شایع فشارهای عصبی در افراد مراقبت کننده می باشد. لطفا به این فهرست توجه کنید.

 

نه علامت فشار روانی بر فرد مراقبت کننده از بیمار مبتلا به آلزایمر

1-               عدم پذیرش بیماری و اثرات آن بر روی بیمار

( من می دانم که مادرم بهتر می شود. حتما در تشخیص بیماری او اشتباه کرده اند. )

2-               دوری از جمع : دیگر مایل نیستید با دوستان خود تماس حاصل نموده و در فعالیتهایی که قبلا از آن لذت می بردید شرکت کنید.

( من دیگر مایل نیستم در جمع همسایه ها شرکت کنم)

3-               اضطراب برای روبرو شدن با آینده

( من نگران روزی هستم که دیگر نتوانم از عزیزم نگهداری کنم)

4-               افسردگی : بسیاری از اوقات ، شما نگران و ناامید و غمگین هستید .

( من دیگر توان  هیچ کاری را ندارم.)

5-               خستگی مفرط : شما دیگر نیروی لازم برای اتمام کارها را ندارید.

( من دیگر توان هیچ کاری را ندارم)

6-               بی خوابی : نصف شب بیدار می شوید ، ممکن است کابوس یا خوابهای آشفته دیده باشید. با کوچکترین مساله ناراحت می شوید و خیلی از اوقات عصبی هستید.

( وقتی غذایش را نخورد ، بی اختیار داد زدم)

7-               عکس العملهای احساسی : با کوچکترین مساله ناراحت می شوید و خیلی از اوقات عصبی هستید.

( وقتی غذایش را نخورد ، بی اختیار داد زدم)

8-               عدم تمرکز : قادر نیستید که بر چیزی تمرکز کنید و برای انجام کارها دچار مشکل می شوید.

( من قبلا می توانستم جدول حل کنم ، حالا اگر شانس بیاورم ، یک چهارم آنرا بتوانم حل کنم)

9-               مشکلات سلامتی : ممکن است چاق یا لاغر شوید ، بیشتر مریض شوید ( سرماخوردگی ، آنفلانزا ) و یا دچار ناراحتی های مزمن شوید ( پشت درد ، سر درد ، افزایش فشارخون و غیره )

( من از بهار تا بحال یا سرما خورده ام و یا آنفلانزا گرفته ام . از دست هیچ کدام خلاصی ندارم)

 

 چگونه فشارهای عصبی فرد مراقبت کننده از بیمار مبتلا به آلزایمر را کاهش دهیم؟

1-               راجع به بیماری آلزایمر اطلاعات کسب کنید و چگونگی مراقبت از بیمار را بیاموزید و این اطلاعات را در اختیار دیگر افراد خانواده نیز قرار دهید. آشنایی هر چه بیشتر با بیماری و روشهایی صحیح مراقبت ، باعث می شود که آمادگی لازم را برای تحمل مسیر این بیماری پیدا کنید. درک از چگونگی اثرات این بیماری بر روی فرد ، شما را کمک می نماید تا تماس خود را با او حفظ نمایید و خود را با تغییرات او وفق دهید. انتقال این اطلاعات به اعضای خانواده و دوستان باعث خواهد شد که آنها در جریان پیشرفت بیماری قرار گرفته و کمکهای لازم را در اختیار شما قرار دهند.

2-               واقع بینانه به بیماری بنگرید. بسیار حایز اهمیت و همچنین بسیار مشکل است که واقع بینانه به بیماری و اثرات آن بنگرید . بیماری آلزایمر پیش رونده است و بتدریج وضعیت فردی که از او مراقبت می نمایید ، بدتر می شود. وقتی شما واقعیت را قبول کنید برایتان آسانتر خواهد بود تا با وضعیت او خود را وفق دهید.

3-               نسبت به خود واقع بینانه عمل کنید.  مراقبت از یک فرد مبتلا به آلزایمر به زمان و انرژی زیادی نیاز داردو این در حالی است که توان شما محدود است. باید تصمیم بگیرید که کدام کار ارجحیت دارد؟ بیشتر به چه چیز بها میدهید؟ قدم زدن با فردی که از او مراقبت می کنید ، زمان مختص به خودتان و یا یک خانه مرتب ؟. فقط شما می دانید که در چه زمانی برای شما چه چیز مهمتر است. به غیر از انتخاب این موارد ، شما باید حد و مرزی برای انجام کارها در یک روز برای خود بگذارید.

شاید مشکل باشد که اعتراف کنید که همه کارها را نمی توان انجام داد. نه گفتن سخت است. ولی باید دانست که بیش از حد معین نمی توان کار انجام داد. درباره توان خود کمی فکر کنید و هر جا لازم دانستید ، کمک بگیرید.

4-               احساسات خود را قبول داشته باشید. وقتی از یک فرد مبتلا به آلزایمر مراقبت می کنید احتمالا احساسات متفاوتی را تجربه خواهید نمود. ممکن است در یک روز احساس رضایت ، خشم ، گناه ، خوشحالی ، افسردگی ، خجالت ، ترس و یا ناامیدی به سراغ شما آید. با وجود اینکه این احساسات می تواند گیج کننده و غیر قابل کنترل باشد ؛ این حالت طبیعی است. نکته مهم آن است که بدانید معنی احساسات منفی این نیست که شما مراقبت کننده خوبی نیستید ، بلکه معنی این احساسات این است که شما انسان هستید با توانایی محدود.

5-               احساسات خود را با دیگران در میان بگذارید : بسیار حائز اهمیت است که درباره احساسات خود و یا مواردی که شما را ناراحت می کند با یک نفر که با او راحت هستید ، صحبت نمایید . این فرد می تواند یک دوست نزدیکی یا یکی از اعضای خانواده و یا یکی از اعضاء گروه حمایت کننده در انجمن آلزایمر ایران باشد.

6-               نکات مثبت را جستجو کنید :  نگرش شما می تواند  بر احساسات شما اثر بسزایی داشته باشد. سعی کنید که نکات مثبت مسایل را ببینید. توجه کنید که فرد مبتلا هنوز چه کارهایی را می تواند انجام دهد. هنوز می توانید اوقات خوبی و با ارزشی را برای او و خودتان به وجود آورید.

7-               از خود مراقبت کنید : سلامتی شما بسیار اهمیت دارد. هرگز آنرا نادیده نگیرید. خوب غذا بخورید و سعی کنید بطور منظم ورزش کنید. راه هایی پیدا کنید که خود را ارام نمایید و حتما به اندازه کافی استراحت نمایید. بطور منظم به پزشک خود مراجعه کنید تا وضع شما را زیر نظر بگیرد و بررسی نماید. این روش باعث خواهد شد که شما فشارهای عصبی را کنترل کنید و بتوانید مراقبت کننده خوبی برای بیمار خود باشید. همچنین شما برای رسیدگی به سایر کارهای خود ، به تعطیلات منظم احتایاج دارید. صبر نکنید تا زیادی فرسوده شوید و بعد برنامه ریزی کنید. برای علایق خود وقت بگذارید. این فعالیتها باعث می شوند که شما نیروی کافی پیدا نموده ، از تنها ماندن و منزوی شدن شما جلوگیری شود.

8-               نکات با مزه و جالب : بیماری آلزایمر بیماری بسیار جدی می باشد ولی دلیلی ندارد که شما در هر حالت بطور جدی با آن برخورد نمایید. دیدن نکات طنزآمیز در بعضی از مواقع از اهمیت مراقبت خالصانه شما نمی کاهد.

9-               کمک بگیرید : شما احتیاج دارید تا فکر و احساسات خود را با دیگران در میان بگذارید تا احساس آرامش کنید. می توانید از یک شخص حرفه ای ( مشاوره) کمک بگیرید و یا در گروههای حمایت کننده انجمن آلزایمر ایران شرکت کنید.

اگر چه ممکن است تقاضا برای کمک و یا قبول کمک دیگران مشل باشد ، اما مهم است که بدانید تقاضا برای کمک ، دلیل آن نیست که شما مراقبت کننده خوبی نبوده اید. باید متوجه باشید که به تنهایی نمی توانید از یک بیمار مبتلا به آلزایمر مراقبت کنید. از اعضای خانواده و دوستان کمک بخواهید . خیلی ها با کمال میل به شما کمک خواهند نمود. تصمیم بگیرید که به چه کمکی احتیاج دارید و بعد افراد را مطلع سازید.

10-           برنامه ریزی برای آینده : برنامه ریزی برای آینده می تواند فشارهای عصبی را کم کند . وقتی هنوز فرد مبتلا به آلزایمر وضعیت شناختی و جسمانی خوبی دارد ، مروری بر وضع مالی او بنمایید و طبق آن برنامه ریزی کنید. مسایل مربوط به وضع سلامتی و مراقبتی آینده او باید در نظر گرفته شود ، تصمیمات لازم برای آنها اتخاذ شود و حتی اگر لازم باشد یادداشت شود. همچنین ، چنانچه شما نتوانستید به مراقبت خود ادامه دهید باید برنامه دیگری در دست داشته باشید تا در صورت لزوم طبق آن عمل شود.

عنوان
 
عنوان
 
نظرسنجی
شعار بهداشتي امسال بر چه موضوعي تاكيد دارد؟

تهديد مقاومت دارويي
پیشگیری از بیماری دیابت
سلامت مادران و كودكان
سلامت رواني و اجتماعي

مدیریت منابع
معاونت توسعه مدیریت و منابع
وزارت بهداشت
دبیرخانه کمیته نظام پیشنهادات
15432590 : کل بازدید 1869 : بازدید امروز 0.28 : زمان بارگزاری صفحه 49759 : بازدید این صفحه 13 : بازدیدکنندگان آنلاين