صفحه اصلي > مقالات > نمایش مقاله 
نمایش مقاله
 
تهیه و تدوین: جواد حاتمی- کارشناس پیشگیری و مبارزه با بیماریهای گرمسار
آشنایی با سه سرطان پروستات ، پستان و سرطان ریه

سرطان پروستات

تعریف بیماری سرطان پروستات

پروستات غده ای است به اندازه یک گردو که وظیفه آن فراهم آوردن جریان منی (ماده ای شیری رنگ) برای تغذیه اسپرم ها می باشد. این غده  تنها در مردان يافت می‌ شود و برداشتن کامل آن مشکل خاصی برای مردها به وجود نمی آورد سرطان پروستات نوعی بيماری است که در آن سلولهای بدخيم که از بافتهای پروستات نشات می گيرد و به طور نامنظم و فزاينده‌ای تکثير و منجر به افزايش حجم در هر يک از اجزای سلولی غده پروستات می‌شود. سرطان پروستات دومين سرطان شايع بعد از سرطان ريه در ميان مردان است

علائم شایع

یکی از مهمترین علائم سرطان پروستات مشکل دفع ادراربه این ترتیب که احساس دفع شدید ادرار عارض می شود اما بعد از مراجعه به توالت هیچ چیز دفع نشود، یا دفع ادرار به صورت کامل صورت نگیرد بلکه کم کم باشد. به طور کلی می توان گفت که مشاهده و احساس هر گونه فرم غیر عادی در دفع ادرار می تواند هشدار دهنده باشد. علائمی نظیر :

1- مشکل در تخلیه ادرار داشتن ادرار قطره قطره بعد از ادرار کردن

2- تکرر ادرار و احساس درد و یا سوزش در هنگام ادرار کردن

4- داشتن ادرار کدر و وجود خون و یا ترشح چرکی به همراه ادرار

5- داشتن درد هنگام انزال

6- داشتن درد در مفصل ران و یا درد پشت و یا درد کمر

عواملل زمینه ساز بروز سرطان پروستات

1- سن ‌ـ سرطان پروستات اغلب در افراد سالمند ديده می‌شود و افراد زير ۵۰ سال به ندرت به آن مبتلا می شوند. مردان بالای ۶۰ سال بيشتر در معرض خطر ابتلاء به سرطان پروستات هستند .

2- عوامل ژنتيکی - سابقه ارثی سرطان پروستات عامل مهمی در ابتلا به اين سرطان است. وجود سابقه سرطان پروستات بين اعضای نزديک خانواده از جمله پدر و برادر احتمال ابتلا به اين سرطان را افزايش می ‌دهد.

3- نژاد: سیاه پوستان امریکایی 65% بیشتر از سایر مردها به این بیماری مبتلا می شوند و آمار مرگ و میر نیز در آنها دو برابر می باشد. از سوی دیگر شیوع این بیماری در مردان آسیایی پایین تر است.

4- عوامل هورمونی ـ هورمون‌های استروئيدی (تستوسترون و آندروژنها) برای رشد و حفظ و عمل طبيعی آن در مردان بالغ نقش مهمی را ايفا می کند. افزايش ميزان ترشح هورمون تستوسترون در خون اغلب موجب تسريع روند بدخيمی سرطان پروستات می شود

5- تغذيه - رژيم غذايی اثرات زیادی در پيشگيری و يا پيشتازی ايجاد سرطان پروستات دارد مصرف سبزيجات حاوی مقادير قابل توجهی ويتامين  ث و ای به خصوص گوجه فرنگی، عاملی محافظتی در مقابل سرطان پروستات تلقی می شوند در حالی که استفاده از مقادير زياد چربی حيوانی عامل مستعد کننده و پيشتاز در ايجاد سرطان پروستات شناخته شده است.

6- مواد شيميايی - تماس با مواد شيميايی سرطان‌زا در محيط مانند کادميم، که در تهيه برخی آلياژها و باتری کاربرد دارد، عامل مستعد کننده و پيشتاز در ايجاد سرطان پروستات است.

7-بيماری های مقاربتی - وجود بيماريهای مقاربتی احتمال ابتلاء به سرطان پروستات را افزايش می‌دهد.

پیشگیری از سرطان پروستات

 1- عدم مصرف غذاهای پر چرب و غذاهای آماده

2- مصرف سبزیجات و میوه های تازه در رژیم غذایی روزانه

3- محدود کردن مصرف قند و نمک

4- عدم مصرف نوشیدنیهای الکلی و سیگار

5- داشتن  فعالیتهای جسمی منظم مانند پیاده روی سریع

 درمان سرطان پروستات

پزشکان با در نظر گرفتن شرايط بيمار ممکن است يک يا ترکيبی از اين روش های درمانی را بکار گیرند مانند:

۱-تحت نظر گرفتن بيماری: در اين روش بيمار به طور دقيق تحت نظر پزشک قرار می گيرد، بدون اينکه الگوی درمانی بر روی او اعمال شود. اين روش برای بيمارانی تجويز می‌ شود که جراحی برايشان مفيد نيست و يا رشد غده سرطانی پروستات آنها بسيار کند و آهسته است.

2- استفاده درمانی از سرمای شديد.

3-شيمی درمانی: انهدام سلولهای سرطانی با استفاده از داروهای شيميايی

۵-راديوتراپی به منظور کنترل رشد سلولهای سرطانی است.

سرطان پستان

تعریف بیماری سرطان پستان

سرطان پستان، شایع ترین سرطان در زنان و اولین علت مرگ ناشی از سرطان در زنان ۴۴-۴۰ ساله است که به دلیل  رشد مهار نشده‌ی سلولهای غیر طبیعی كه در نواحی مختلف سینه ایجاد می شود اتفاق می افتد. سرطان ممكن است در بافتهای مختلف مانند مجاری‌ای كه شیر را انتقال می‌دهند، بافت تولید كننده‌ی شیر و در بافت غیر غددی رخ دهد. 

 امروزه سرطان پستان به عنوان یكی از شایع ترین و كشنده ترین بیماری های زنان به شمار می رود یكی از دلایل كشنده بودن این سرطان تشخیص دیرهنگام آن به دلیل تاخیر بیمار در مراجعه به پزشكان صورت می پذیرد .

 عوامل خطر موثر در بروز سرطان پستان

1. سابقه‌ی فامیلی سرطان سینه

2. سابقه‌ی قبلی ابتلا به سرطان سینه و یا برخی موارد غیر طبیعی دیگر در بافت سینه

3. بروز اولین دوره‌ی قاعدگی قبل از 13 سالگی

4. یائسگی بعد از 51 سالگی

5. افرادی كه در طول زندگی باردار نشده‌اند و یا اولین بارداری آنها بعد از 30 سالگی بوده است.

6. اضافه وزن و چاقی خصوصاً بعد از یائسگی

7. مصرف الكل

8. زندگی بی تحرك و فعالیت بدنی كم

9. مصرف مواد غذایی پر چرب و سرخ کرده

علائم سرطان سینه

1. وجود توده و یا افزایش ضخامت در سینه و یا ناحیه‌ی زیر بغل

2. ترشح شفاف یا خونی از سینه

3. پوسته‌ریزی در نوك سینه

4. فرو رفتن نوك سینه به داخل

5. قرمزی و یا تورم سینه

6. فرو رفتگی پوست سینه كه در آن پوست، حالتی شبیه به پوست پرتقال پیدا می كند.

7. وقوع تغییر شكل سینه كه موجب متفاوت شدن آن با سینه‌ی دیگر شود. 

8. زخم در پوست سینه كه بهبود پیدا نكند.

نکته : اگرچه این بیماری در زنان بسیار شایع‌تر است اما در مردان نیز روی می‌دهد.

پیشگیری از سرطان پستان

اگر این بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود، قابل درمان است. که این تشخیص بیشتر از طریق خودآزمایی پستان توسط خود خانم صورت می گیرد . به ویژه افرادی كه دارای سابقه ارثی در این زمینه هستند و اقوام نزدیك آنان مانند مادر، خواهر، خاله و عمه به سرطان پستان مبتلا بوده یا هست، بایستی از سنین پایین تر اقدام به انجام خودآزمایی نمایند

 خودآزمایی پستانها توسط زنان باید به صورت ماهیانه انجام شود. حداقل منفعت این عمل، شناسایی توده های کوچکی است که با اقدامات مختـصر جراحی قابل درمانند. بیش از ۶۵% توده های پستانی توسط خود بیماران کشف میشوند.

نحوه انجام خود آزمایی پستان

روزهای ۵ تا ۷ سیکل قاعدگی، بهترین دوران برای انجام معاینة پستان است.

الف مقابل آینه :

بدون پوشش روبروی آینه بایستید.

دستها راآویزان نگهدارید ودراین حالت بدقت به هرگونه عدم تقارنی بیش ازحد معمول یا شکل غیرطبیعی پستان ویا فرورفتگی آن توجه کنید.

همین عمل را در حالی که دستها را بالای سربرده اید انجام دهید.

سپس دستها را به پشت سربرده درهم قفل کنید، شانه ها را به سمت عقب بکشید، دراین حالت پستانها ازیکدیگرفاصله می گیرند.(درصورت وجودچسبندگی این حالت ایجاد نمی شود)

ب هنگام استحمام:

به منظورتشخیص بهترهرنوع توده ای ودرحالی که پستانها صابونی هستند با سطح نرم انگشتان همانند روش قبل تمام حجم پستان را کنترل نمایید.

سپس نوک پستان را بین انگشت شست ونشانه به ملایمت فشاردهید وترشحات خونی را درنظر داشته باشید .

درمرحله آخرخم شده دستها را به صورت آویخته دردوطرف بدن قراردهید، پستانها باید براساس وزن بافت خودآویزان شوند. چنانچه چسبندگی وجود داشته باشد این حالت ایجاد نمی شود.

نکته مهم

تمام خانمها ازسن 20 سالگی به بعد بایدهرماه پس ازاتمام قاعدگی پستانهای خود را معاینه کنند ونیز سالی یکبارتوسط پزشک یا فرد دوره دیده معاینه شوند.

پیشگیری:

اقداماتی که در پیشگیری از سرطان پستان می تواند نقش داشته باشد عبارتند از

1. عدم مصرف دخانیات

2. تنظیم وزن در حد طبیعی و مناسب

3. ورزش مرتب

4. عدم مصرف الكل را

5. داشتن رژیم غذایی سالمی كه حاوی مقادیر زیادی از سبزیجاتی و میوه ها باشد

6. انجام ورزش منظم

درمان:

درمان سرطان سینه به عوامل مختلفی بستگی دارد. ممكن است درمان جراحی به صورت برداشتن جزئی تا كامل سینه انجام شود و درمانهای مكمل مانند درمان دارویی، درمان هورمونی، شیمی درمانی و رادیوتراپی انجام گیرند.

سرطان ریه

تعریف بیماری سرطان ریه

سرطان ریه گونه‌ای بیماری است که در آن رشد بافت بدخیم در یک یا هر دو ریه پدید می آید. سرطان ریه یکی از همه گیر ترین سرطان ها در سراسر جهان است ريه (شش) يا جگر سفيد اندامی است مخروطی شکل مجتمع از بافت اسفنجی که به صورت يک جفت در قفسه سينه قرار دارد.

عوامل موثر در بروز سرطان ریه:

1- سرطان ریه ممکن است به صورت خود به خودي يا در اثر عوامل ناشناخته

2- تماس سلول با يک سري عوامل مخرب و زيان بار که به عوامل سرطان زا مشهور هستند مانند  ترکيبات زيان بار موجود در دود سيگار و برخی آلاینده های محیطی

3- مصرف سيگار مهم ترين عامل خطر ابتلا به سرطان ريه است خطر ابتلا به سرطان ريه با افزايش مقدار و مدت تماس با دود تنباکو افزايش مي يابد و هر چه سن شروع مصرف سيگار پايين تر باشد ، خطر ابتلا بيشتر است . به صورت کلي افراد سيگاري ۱۳ برابر افراد غيرسيگاري در معرض ابتلا به سرطان ريه قرار دارند .

4- آلاينده های موجود در هوای محيط زيست و محل کار- موادی چون آزبست (پنبه نسوز)، گاز رادون (گازی بی رنگ و بی بو که از تجزيه طبيعی اورانيم در آب ، خاک و مصالح ساختمانی قديمی توليد می شود)، اورانيوم و نيکل عامل مستعد کننده در ابتلاء به سرطان ريه هستند.

5- استنشاق دود سيگار در محيط برای افراد غير سيگاری

6- عوامل ژنتيکی- وجود سابقه سرطان ريه بين اعضای نزديک خانواده احتمال ابتلا به اين سرطان را افزايش می ‌دهد.

7- عوامل ايمنی و سن - نارسايی سیستم ايمنی طبيعی بدن عامل مستعد کننده ای در ايجاد سرطان ريه است.همچنین افراد بالای ۶۰ سال بيشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان ريه هستند

 

نشانه و علائم سرطان ريه

متأسفانه سرطان ريه در مراحل ابتدايي هيچ نشانه اي از خود بروز نمي دهد و اغلب بيماران زماني به پزشک مراجعه مي کنند که سرطان در مراحل پيشرفته قرار دارد . برخی از علائم برای تشخیص زود رس عبارتند از:

1- افزايش تعداد يا شدت سرفه در فرد سيگاري

2- سرفه به همراه خلط خوني ، حتي اگر ميزان خون اندک باشد

3- درد مبهم يا مشخص درقفسه سينه

4- تنگي نفس در اثر فعاليت

5- خشونت يا تغيير صدا که بيشتر از ۲ هفته طول کشيده باشد

6- عفونت هاي مکرر ريه و مجاري تنفسي

7- بروز خس خس سينه به صورت حاد

8- کاهش وزن و بی اشتهائی

9- ضعف و خستگی مفرط

پیشگیری از سرطان ریه

1- ترک سیگار و کاهش تماس با افراد سیگاری و

نکته مهم : 90 درصد افرادی که به سرطان ریه مبتلا می‌شوند سیگاری هستند، در مورد ترک کردن سیگار باید بخاطر داشت که امروز نسبت به دیروز دیر است و فردا نسبت به امروز دیر تر

2- پیشگیری از تماس با آلاینده ها محیطی و استفاده از وسایل حفاظت فردی مانند ماسک در محیط های کاری که آلاینده ها وجود دارد

3- تغیر در شیوه زندگی و مصرف بیشتر میوه و سبزی و انجام فعالیت ورزشی منظم

نکته : ترک سيگار در بيماراني که سال ها سيگاري بوده اند ، خطر ابتلا به سرطان ريه را به طرز چشمگيري کاهش ميدهد  پس هیچگاه برای ترک سیگار دیر نیست

 

 

عنوان
 
عنوان
 
نظرسنجی
شعار بهداشتي امسال بر چه موضوعي تاكيد دارد؟

تهديد مقاومت دارويي
پیشگیری از بیماری دیابت
سلامت مادران و كودكان
سلامت رواني و اجتماعي

مدیریت منابع
معاونت توسعه مدیریت و منابع
وزارت بهداشت
دبیرخانه کمیته نظام پیشنهادات
15431456 : کل بازدید 735 : بازدید امروز 0.28 : زمان بارگزاری صفحه 49739 : بازدید این صفحه 17 : بازدیدکنندگان آنلاين